Paulus asa leo kota Tesalonika reu
17
Paulus no Silas la'o raroo resi' kota Amfipolis ma kota Apolonia, de losa kota Tesalonika. Nai kota ria, lahenda Yahudi ra uma mamason esa nai naa. 2 Ara losa mamana' esa, kalu lahenda Yahudi ra uma mamaso na nai naa, ma naraa la'e fai hahae ao', sona Paulus biasa maso' neu hule-haradoi no lahenda ra. Nai Tesalonika boe, ana maso' leo sira uma mamason dale' neu. Ana nafee aafi' no si rai naa, pake Manetualain Hara-dasin. Ana hule-haradoi no si leo naa', natututi' mamaso' telu. 3 Ana nafada si nae, “Kalu ita parisa' tatalolole Manetualain Susura Makamoi Na, sona ita bubulu' tae, neme fai a ulu na mai, ara rafada rae, Lahenda fo ri' Manetualain helu nau feen mai a, neu' ko hapu susa dodou'. Neu' ko mate Ni, tehuu Manetualain pake kuasa Na, fo feen nasoda selu'. Besa' ia, ita bubulu' tae, Lahenda fo ri' Manetualain helu a, nana ri' Yesus!”
4 Lahenda Yahudi ruma ramanene Paulus dedean ria, boe ma ara sipo'. De rabua-raesa ro Paulus asa. Neme lahenda sira mai, lahenda Yunani dodou' rahii' Manetualain, ma ina' manade hida nai kota ria.
5 Tehuu nai naa lahenda Yahudi malaka nara ete' ao nara. Ara duduku-papau' mana rolo dae ra, fo tao kaco. Fai fo lahenda dodou' tesa, boe ma ara mulai tao kaco nai kota ria. Ara saka Paulus no Silas, fo roo si leo lahenda kadodou' mana tao kaco sira reu. Ara reu suu nai Yason uma na, nana huu Paulus no Silas leo rai naa. 6-7 Tehuu ara ta hapu Paulus asa rai naa. De ara hela roo Yason ma lahenda kamahere feke' hida leo mamana parisa dedea' a reu. Ara kolaa' Yason asa rae, “Besa' ia, lahenda mai rai ita kota na dale'. Ara reu' bea na, tao kaco nai naa! Besa' ia, ara mai pode rararali ita atoran na, fo katin neni' sira atoran na! Yason ia ri' sipo' lahenda sira leo rai uma na! Tehuu basa si ralena laka ita atoran na, nana huu ara ta sipo' mane' bau-ina' keser. Ara sipo' noi sira malaka bau-inan esa, nade Yesus!”
8 Lahenda bau-ina' ara ro lahenda fo rai naa ramanene leo' naa, boe ma dudu'a-aafi nara kaco. 9 Lahenda bau-ina' rai kota ria, radenu Yason no lahenda kamahere' ara bae doi', fo dadi tanda ara ta tao kaco so' ma ta ralai. Yason asa bae basa, boe ma po'i si.
Paulus no Silas leo kota Berea reu
10 Hatun ria, lahenda kamahere' fo rai kota Tesalonika afi rae, malole lena' radenu Paulus no Silas leo mamana feke' reu. Boe ma radenu dua si leo kota esa reu, nade Berea. Losa naa, boe ma ara leo lahenda Yahudi ra uma mamason dale' reu. 11 Tehuu lahenda Yahudi fo rai Berea, feke' reme lahenda Tesalonika. Lahenda ia ra, rahii' ramanene ma ara sadia sipo' Paulus asa dedean. Lahenda Berea ra ramanene ratalolole Paulus asa, ma lees ratalolole Manetualain Susura Makamoi Na. Ara nau bubulu' Paulus asa dedean ria, tebe do ta'a. Huu ria naa, hatu-leledon ara parisa' lutu-lutu Manetualain Susura Makamoi Na. 12 Huu ria naa lahenda Yahudi dodou' ramahere Yesus. Leo' naa boe lahenda Yunani manade ra, ina-tou' ramahere Ramatua Yesus.
13 Tehuu fai fo lahenda Yahudi fo rai Tesalonika ramanene rae, Paulus asa ranori-rafada Manetualain Hara-dasin nai Berea, boe ma ara mai duduku-papau' lahenda ra ela tao kaco nai naa. 14 Huu ria naa, lahenda kamahere' fo rai Berea, ralale roo Paulus leo tasi suu' neu. Tehuu Timotius no Silas rahani' Berea. 15 Lahenda sira roo Paulus losa kota esa, nade Atena. Boe ma ara foa elan neu' naa, de fali selu' Berea reu. Ara reni hehelu' neme Paulus mai nae, Silas no Timotius lai-lai fali fo rabua roon.
Paulus nai kota bau-ina' Atena
16 Paulus nahani Silas no Timotius leo Atena mai, te dale na susa, nana huu ana nita kota ria henu' no mamana sosoko'.
17 Tehuu nai naa, lahenda Yahudi hida ma lahenda ta Yahudi hida hule-haradoi neu' Manetualain. Paulus leo sira uma mamason dale' neu nafee aafi' no si. Tuka-tuka fai', ana leo pasar neu dedea no sudi bea a. 18 Ana natatane ao' no mesen hida, neme bubua' dua nai kota ria, ri' bubua Epikuros ma Stoa.a Tehuu fai bea ma ana dedea la'e-neu' Yesus nasoda selu', sona ruma rasapura ape rae, “Wiih! Bafa maloa sona leo naa'.” Ruma ramumulu-ramamae' rae, “Lahenda ia naseti ita soko sira dewa feke nara!”
19-21 Lahenda Atena ma lahenda mana mai fo leo rai kota ria, kalu ramanene hihii-nanau' bebeu' ubea', conto leo-leo' nanori-nafada bebeu', do dudu'a-aafi bebeu', sona lahenda malela' ara biasa ratuu' rai lete ana' esa, nade Areopagus fo rafee dudu'a-aafi loa-naru' reu' naa. Sira ruma roo Paulus leo naa' neu, de ara hulen rae, “Soba mafada fee ami nanori-nafada bebeu' ria! Huu fo o dedea hihii-nanau' bebeu' ria tao na ami dodoo doa' ana. De ami hule o dedea tamba selu' bai' ela ami bisa bubulu'.”
22-23 Boe ma Paulus napadei' ma dedea nae, “Basa lahenda Atena emin! Au la'o rule-feo emi kotam ia, ma au ita emi mema' makate malala'o agama. Au ita emi mamana sosoko mara nai basa mamana' ain. Tehuu au ita batu sosoko' esa mana dui' nae, ‘Sosoko' ia soa-neu' dewa fo ri' ita ta talela' ana.’ Sosoa na nae, emi soko neu' Manetualain, sekonaa te emi bei ta malela' Ana. Ria ri' au afadan neu' emi.
24 Ria ri' adu na lalai ma dae-ina' a no basa oe-isin. Ria nanuu haak pareta basa-basan nai lalai ma dae-ina' a. De Ana ta leo nai uma sosoko', fo ri' lahenda dae-bafo' a tao. 25 Ria ri' fee ani hahae' ma soda' neu' ita lahenda dae-bafo'. E'etu dedea na, Ria fee basa-basan fo ri' ita parluu. Ria ta to'a-taa hata esa boe', de ta parluu lahenda dae-bafo' a tulu-fali Ni.b 26 Ana adu na basa lahenda nusa' nai dae-ina' a, neme noi lahenda esa mai. Ana bati fee lahenda nusa' ara, esa' ko no oe-daen. Ma Ana boe ator na laesa' lahenda masoda na noo o'onda-a'aen, esa' ko no' fain.
27 Ana tao leo naa', nana huu Ana nau ita lahenda dae-bafo' a saka Ni fo talela' Ana no malole. Mema' lahenda dae-bafo' a sakan, ela rita Ni. Sekonaa te Ana ta doo' a no ita. 28 Lahenda parnaa dedea rae,
‘Ita ani hahae na, huu na neme Ria mai.
Ita soda na, naoka-nasamu neme Ria mai.’
Emi lahenda mana helo mara boe rae,
‘Ita tasoda nana huu Ria.
Huu ria naa, ita dadi Ria tititi-nonosin.’
29 Tebe, ita nana Manetualain tititi-nonosin. De boso' afi mae, Manetualain sama leo' patung sosoko' fo ri' lahenda dae-bafo' a taon neme lilo pilas, lilo fula', do batu, tuka sira dudu'a-aafin. 30 Fai a ulu na, tebe lahenda dae-bafo' a bei ta bubulu' hihii-nanau' ia. Huu ria naa, Manetualain nataa' asa rasoda ro sira pakanaan ria. Tehuu besa' ia, Ana ta nau ita tasoda leo naa' so'. Huu ria naa Ana pareta nae, ita muste foa ela sosoko' sira fo tuka Ni. 31 Ria boe here na fai' esa, fo huku dae-bafo' a oe-isin katema', nana huu sira sala-sikon. Ma Ana tudu mema' Lahenda esa dadi neu' Ria Lahenda Mana Ee Dedean. Neu' ko Lahenda ria naetu' dedea no matetu'. Besa' ia matetu na, Mana Ee Dedea' ria, bea. Ria mate Ni so, tehuu Manetualain feen nasoda selu'.”
32 Lahenda fo rabua rai naa, ramanene Paulus nae, “Lahenda esa nasoda selu'”, boe ma ara hi'a ni. Tehuu lahenda hida, nenene ratalolole neu' ana. Ara rafada Paulus rae, “Ami bei mahii' mamanene papa dedea la'e-neu' hihii-nanau' ria, tehuu fai feke' dei.” 33 Boe ma Paulus foa ela mamana' ria. 34 Tehuu ruma rabua-raesa roo ni, nana huu ramahere Ramatua Yesus. Neme sira mai, lahenda esa nade Dionisius, mana urus dedea' nai Areopagus. Ina' esa, nade Damaris, ma lahenda feke' hida sama-sama ro si.