Stefanus nasala'e ao na nai mamana parisa dedea agama
7
Boe ma malaka agama Yahudi malaka bau-ina na, natane Stefanus nae, “Hata fo ara kolaa' o a, tebe do ta'a?”
2-3 Stefanus nataa si nae, “Papa sara ma basa toranoo kara emin! Soba emi mamanene au dei. Fai a ulu na, ita ba'in Abraham bei ta foa ela nusa-namon, tehuu Manetualain marela-masa'a natudu ao-ina Na neu' ana. Manetualain pareta ni nae, ‘O foa ela nusa-namom, ma kileo-boboki mara. O leo nusa' esa muu, neu' ko Au atudu o!’ Boe ma ana neme dae Mesopotamia mai, leo kota Haran neu.a 4 Boe ma ana foa ela lahenda Kasdim ara nusa na, de narali leo kota Haran neu.
Papa boki na maten, boe ma Manetualain noo ni narali leo Kana'an, ri' dae fo besa' ia papa sara ma toranoo' ara leo ni a.b 5 Tepo' ria, Manetualain ta bati fee ba'i Abraham dae teka esa nai nusa' ia, fo dadi neu' ria dae posakan. Tehuu Manetualain helu basa nae, neu' ko Ana fee ni dae ia fo dadi neu' tititi-nonosi nara dae posakan. Sekonaa te tepo' ria, Abraham bei ta nanuu ana' esa boe'.c
6 Tehuu Manetualain nafadan nae, ‘O tititi-nonosi mara, neu' ko leo rai lahenda feke' nusan. Boe ma lahenda sira ese-rumu si ma fee si dadi ata losa teu' natun haa. 7 Tehuu basa teu' natun kahaa' sira, neu' ko Au huku nusa' fo ri' o tititi-nonosim dadi ata fee si a. Boe ma o tititi-nonosim foa ela nusa' ria leo mamana' ia mai, fo hule-haradoi hule makasi neu' Au.’d
8 Dedea basa nae leo' naa, boe ma ana tao hekenee-barataa' neni' sunat fo dadi tanda nae, Abraham no tititi-nonosin dadi reu' Manetualain lahendan. Abraham anan Ishak besa' ko fai' falu, boe ma Abraham sunat ana. Boe ma Ishak sunat anan Yakob. Boe ma Yakob ana kasanahulu dua nara, bea fai' falu, sona ana sunat asa. Basa si nana ita lahenda Yahudi a bei-ba'in.e
9 Lai' esa de ita bei-ba'in ara ete' ao nara, ro sira fadin Yusuf losa' ara se'o henin, de ana dadi ata nai dae Masir. Tehuu Manetualain ta foa ela ni,f 10 ma po'i-tata naan neme basa doidoso na mai. Manetualain feen dudu'a-aafi tande' de bisa nalela' hihii-nanau' dodou' losa' mane' Masir sue naan seli, de so'u ni dadi gubernur nai dae Masir. Ma ana homu kuasa nai uma mane' a.g
11 Boe ma fai laas a dadi nai dae Masir, ma dae Kana'an. Fai laas ria talalu naan seli losa' lahenda dodou' doidoso rai basa mamana' ain. Huu ria naa, tepo' ria ita bei-ba'i nara ta raa-rinu hata esa boe'h 12 Ba'i Yakob namanene rae, nanaa' nai dae Masir. Boe ma nadenu ana nara, fo ri' ita bei-ba'in leo dae Masir reu asa nanaa'.
13 Asa ra boe ma ara fali. Basa nanaa nara, boe ma Yakob nadenu si reu asa selu' nai dae Masir. Fai ria besa' ko Yusuf tui matetu' asa nae, ria nana sira fadi bokin. Besa' ko ria noo toranoo nara leo mane' Masir reu, ela nalela' asa.i 14 Boe ma Yusuf hule fo papa na ma toranoo nara basa si rarali leo Masir reu. Basa si lahenda hitu hulu lima.j
15 De Yakob narali leo Masir neu losa' ria no ita bei-ba'i nara mate si rai naa.k 16 Doo na seli, besa ko ara reni fali' bei-ba'i ra dui-aalun leo koro Sikem, nai dae Kana'an. Ara ratoi dui-aalu' sira nai rates, fo ri' ba'i Abraham asa neme Hemor tititi-nonosin.”l
Stefanus nataa la'e-neu' Musa ma lahenda fo ta nau ramanene ni
17 Stefanus dedea selu' nae, “Basa ia ra dadi, nana huu Manetualain helu mema' nae, neu' ko Ana fee Abraham dae posaka' nai mamana' ria. Nanenea' ledo-fai fo ri' Manetualain tao natetu hehelu Na, ita lahenda Yahudi nara ramefu rai dae Masir. 18 Tepo' ria, mane' bebeu' esa homu pareta nai Masir, tehuu ana ta bubulu' la'e-neu' Yusuf.m 19 Mane' ria ese-rumu ita nusan. Makaresi na seli neu' ita bei-bain, ma ana naseti si fo tu'u heni ana boki beu nara ela mate si.n
20 Tepo' ria, ba'i Musa mama na boki ni. Ao na tibu-tibu. Papa na no mama na ta tuka mane' a pareta na. Ara anutu rafufuni' ana' ria nai sira uman, losa' bula' telu.o 21 Ara ta rafuni ralan nai uma so', boe ma ara rafuli henin. Tehuu mane' Masir ana feton esa nita ana' ria, boe ma o'o noon, de anutun sama leo' ria ana boki na.p 22 Huu ria naa, lahenda Masir ranori-rafada ni sira rolu-malelan losa' Musa dadi lahenda bau-ina'. Nalela' dedea' ma nalela' nonoi-tatao'.
23 Musa teun haa hulu, boe ma ana neu saka ina-ama, toranoo lahenda Israel nara, ela ralelela ao'. 24 Ana la'o-la'o nai dea', te nita lahenda Masir esa popo'o lahenda Israel esa. Boe ma ana neu tulu-fali ria lahenda nusa isi naa, de pau naisa lahenda Masir ia. 25 Musa naendobuko lahenda nusa nara bubulu', Manetualain fee ni neu, ela po'i na si reme susa a mai. Tehuu ara bei ta bubulu' hihii-nanau' ria. 26 Balahaa' boe ma Musa kalua selu' neu dama ria lahenda Israel nara. Ana nita tou' dua rapoko ao. Boe ma ana dedea no dua si ela radame ao nae, ‘Emi dua toranoo', ubea' taon de emi mahuu?’
27 Tehuu lahenda fo popo'o nonoo na a, ana tipa heni Musa ma nae, ‘Bea so'u na o dadi ami malaka ma?! Ma bea so'u na o dadi ami mana ee dedea' ma?! 28 Bate nau pau maisa au leo' usele' a, o maisa lahenda Masir a, do?’ 29 Musa namanene leo' naa, boe ma ana nalai neme Masir mai. Ana leo nai lahenda Median ara nusa na. Ana sao nai naa, de boki ana tou' dua.q
30 Basa teu' haa hulu, boe ma Musa leo dae moo' esa neu, nanenea' lete' esa, nade lete Sinai. Nai naa, Manetualain eila'o-limalopen esa neme nusatetu-ikutema' a mai natudu ao-ina na neu' Musa neme ai-pila' dale', nai ai huu ana' esa. Ai huu ai naa' ria ta putu ni. 31 Musa nita leo' naa, boe ma noi namakokoa' a. Ana nanenea' leo mata neu, ela bubulu' mana dadi' ubea' ria. Kekeneu te namanene Manetualain dedea neme ai-pila' ria dale' mai nae, 32 ‘Au nana o bei-ba'im Manetualain na; ri' ba'i Abraham, ba'i Ishak, ba'i Yakob Manetualain na.’ Ana namanene leo' naa, boe ma ana bii losa' dere naan seli, ma ta naparani boti' laka na fo mete ai huu ai naa' ria.
33 Boe ma Manetualain dedea selu' nae, ‘Musa! O mapadei' nai dae malalao-malalafu', de olu heni tabueis ma. 34 Boso' afi mae, Au afarene heni Au lahenda Kara rai Masir. Ta'a! Au bei afarerene' asa. Au bubulu' sira doidoso nara. Au amanene si raloo hule tutulu-fafali'. De besa' ia, Au onda fo Au po'i-tata a si. Mai' mata ia dei! Au saka' adenu o fali selu' dae Masir muu.’r
35 No ria naa, Manetualain fo ri' natudu ao-ina Na nai ai-pila' ria dale', Ana pareta Musa fali leo Masir neu. Manetualain nadenun neu ela po'i na lahenda Israel ara reme doidoso nara mai. Musa nana bei hatan ria lahenda ratanen rae, ‘Bea ri' so'u na o dadi ami malaka ma?’ Besa' ia, Manetualain ri' so'u ni!s 36 Boe ma Musa fali leo Masir neu. Nai naa, ana tao tanda heran bau-ina'. Ana noo lahenda Israel ara kalua reme Masir mai. Ana noo si raroo Tasi Pilas, ara la'o rule-feo mamana' lino-nees losa teu' haa hulu.t
37 Musa nafada lahenda Israel ara nae, ‘Neu' ko Manetualain so'u na lahenda esa neme emi talada mai, fo dadi Ria mana nesi matan, sama leo' Ana so'u na au.’u 38 Musa sama-sama no ita lahenda Israel nara rai mamana' lino-nees. Ana dadi lelete fee ita bei-ba'in ro Manetualain eila'o-limalopen nai nusatetu-ikutema'. Huu fo eila'o-limalope ria naonda fee Musa Manetualain Hara-dasin nai lete Sinai, ela natudu fee ita eno' masoda roo-tetu'.v
39 Leo mae leo' naa, tehuu ita bei-ba'i nara ta nau ramanene neu' Musa. Ara ta nau sipo' ana, ara nau fali selu' Masir reu. 40 Ara lele'o Harun rae, ‘O fadim Musa, noo ita kalua teme dae Masir mai. Tehuu besa' ia ita ta bubulu' ria nai bolo' bea dale'. De ami hule o tao fee ami hata sosoko' esa ela ana napipipi-nalala'o ami.’w 41 Boe ma ara tao ra patung sosoko' esa, rupa na leo' sapi ana'. Ara pau banda fee hata sosoko' ria. Ara tao feta bau-ina', huu fo sira tao ra hata ria, la'e sira dale na.x 42 Manetualain nita leo' naa, boe ma hiru nasadea si. Ara mulai soko hata fo nai lalai leo-leo' ledo, bula' ma ruu' ara. Tehuu Manetualain nataa' asa leo naa'. Ria natetu na hata fo Manetualain mana nesi mata nara dui' mema' nai fai a ulu na rae,
‘Lahenda Israel emin!
Teu' haa hulu emi la'o rule-feo nai mamana' lino-nees,
emi pau banda fo do'o-tabe neu' Au, do
emi soko neu' bea?
43 Emi ta io-oa Au!
Tuka-tuka fai' emi soko neu' emi patung sosoko mara.
Emi maso-kalua nitu Molok uma sosoko na.
Emi boe soko neu' ruu' esa nitu na, nade Refan.
De emi soko hata fo emi tao ni a!
Huu ria naa, neu' ko Au tu'u adoo emi leo kota Babel seri' ele meu.’”y
Stefanus nataa la'e-neu' Uma Mamaso Yahudi Ina
44 Stefanus dedea naroo nae, “Manetualain natudu ba'i Musa mamana huhule-haradoi' esa rupa na. Musa sara tao ra Laa' Huhule-haradoi' esaz pake banda rou' ma tema', tuka rupa' ria. De lahenda Israel hule-haradoi neu' Manetualain nai naa. Kalu ara rarali reme mamana esa leo mamana esa reu, sona fate heni Laa' Huhule-haradoi' ria, ara puputu raan fo rolo renin leo mamana bebeu' a neu. Nai naa, ara rapadedei selu' Laa' ria.a
45 Tepo' fo Yosua sara ratati ro lahenda nusa feke' fo rai dae Kana'an, Manetualain usi heni lahenda sira. Ana babati nusa' ria fee ita bei-ba'i nara. Fai fo ara reu ralea nusa' ria, ara reni Manetualain Laa' Huhule-haradoi Na leo naa' neu. Laa' ria napadei nahere nai naa, losa' mane' Daud homu pareta.b 46 Mane' Daud hule-haradoi neu' Manetualain sama leo' ita ba'in Yakob. Daud tao la'e Manetualain dale Na, de Manetualain fee ni ua-nale'. Boe ma ana hule Manetualain fo nafoa Uma Mamaso Yahudi Ina bebeu'.c 47 Tehuu Daud ana manen Soleman ri' nafoa Manetualain Uma Mamaso Yahudi Ina Na.d
48 Tehuu ita bubulu' Manetualain Madema Naan Seli ta leo nai uma fo ri' lahenda dae-bafo' a tao, nana huu fai a ulu na Manetualain mana nesi matan esa dui' mema' nae,
49 ‘Lalai nana Au kadera pareta Ka.
Ma dae-ina' a nana Au ei tatabu Ka.
Ubea' taon de emi tao fee Au uma esa fo naraa Au leo uu' naa? Ta bisa fa!
50 Huu no lalai ma dae-ina' a no basa oe-isin, Au ri' adu-tao!’”e
Stefanus sale malaka ra nae, ara ta ralela' Manetualain Lahenda Malalao-malalafu Na
51 Boe ma Stefanus dedea naroo no hara bera' nae, “Emi lahenda dae-bafo' laka batu'! Emi sama leo' lahenda fo ta nalela' Manetualain, ma ta nau namanene Ni. Emi malena-laka neu' Manetualain sama leo' bei-ba'i mara hiru rasadea Ni! Besa' ia, emi nau malena-laka neu' Manetualain Dula-dale Malalao-malalafu Na bali, do?f 52 Emi bei-ba'i mara boe tao rasususa' Manetualain mana nesi mata nara la'o naroo. Soba emi mafada: mana nesi mata bea ri' ara ta tao doidoson? Ta'a, hete! Tepo' ria, Manetualain mana nesi mata nara rafada mema' rae, neu' ko Manetualain fee Ria Lahenda Malalao-malalafu Na mai. Tehuu emi bei-ba'i mara raisa Manetualain mana nesi mata nara. Emi boe pake lahenda feke' ela raisa Manetualain Lahenda Malalao-malalafun ria. 53 Ma Manetualain eila'o-limalopen rai nusatetu-ikutema' a, reni basa atoran hadas, fo ri' Manetualain fee ita, tehuu emi ta tao dale' neu.”
Ara pia raisa Stefanus
54 Lahenda mana parisa dedea' sira ramanene Stefanus dedea na, ara bubulu' mema' ana tu'u fee si sala' sira. De ete' ao nara ma heku nisi nara.
55 Tehuu Stefanus fo ri' Manetualain Dula-dale Malalao-malalafu Na nai dalen dale' a, boti' laka na, mete leo lalai neu. Ana nita Manetualain rela-sa'an katema' ma Ramatua Yesus napadei nai Manetualain boboa ona Na, nai mamana hada-horomata naan seli. 56 Boe ma Stefanus dedea nae, “Leo ia' papa sara. Au ita lalai natahu'a, ma Lahenda Dae-bafo' Tetea' a napadei nai mamana hada-horomata naan seli nai Manetualain boboa ona Na.”
57 Lahenda mana parisa dedea' sira ramanene leo' naa, boe ma ara ena ridoo nara. Ara rasapaa Stefanus rafada ni naau' bafa na. Basa si paraboku reu bela' a, de rarui-raroso' Stefanus. 58 Ara roso roon leo kota dea' neu. Sakasii ra olu heni badu dea nara, de fee ana tou muri-ana' esa nade Saulus, homu si. Saulus nana sira lahenda manaduduku-manapapaun. Ara rapia' Stefanus reni' batu.
59 Ara bei rapia' Stefanus, te ana naloo nambera nae, “Ramatua Yesus! Au ledo-fai ki nanenea' so. Sipo' ma au leo” 60 Boe ma ana tu'u neu di'u na undulaka na, ma naloo nambera selu' nae, “Papa, boso fee si lepa sala-siko' ia!” Boe ma maten.