Stefanus nasala'e aon nai mamana naketu dede'a anggama
7
Basa boe ma malangga anggama Yahudi anggama ina-huun natane Stefanus nae, “Ala kalaak o ndia, tetebes, do taa?” 2-3 Stefanus nataa nasafali nae, “Ama nggala ma basa tolanoo nggala ei! Ei mamanene sudik au dei. Lele uluk, ita ba'in Abraham bei ta lali neme nggolo hehelin mai. Tehuu Manetualain fo ana seli, natudu aon neun so. Manetualain palendan nae, ‘La'o ela o nusam ia, ma la'o ela o bobonggim mala. La'o leo, muni nusak esa fo dei fo Au atudun neu o!’ Basa bei fo ana la'o neme dae Mesopotamia ndia mai, fo lali neni kota Haran neu.a 4 Boe ma ana la'o ela hataholi Kasdim asa nusan, de lali neni kota Haran neu.
Ledo-eik ama bonggin maten, boe ma Manetualain noon lali neni Kana'an neu, ndia dae fo ama sala ma tolanook kala leon hatematak ia.b 5 Faik ndia, Manetualain ta ba'e fee dae tengga esa boe, neme nusak ia mai fo dadik ba'i Abraham dae pusakan. Tehuu Manetualain helu memak so nae, dei fo Ndia fee dae ia neun, fo dadik ndia numbu-sadun nala dae pusakan. Naa te faik ndia ana bonggin bei ta esa boe.c
6 Tehuu Manetualain nafadan nae, ‘O numbu-sadum mala leu leo nai hataholi fe'ek kala nusan. Dei fo hataholi la tuni-ndeni sala dadik ata ma tao sala doidoso lalan seli losa teuk natun haa. 7 Tehuu basa teuk natun haa ndia, dei fo Au huku nusak fo mana tao o numbu-sadum mala dadik sila atan. Basa boe ma o numbu-sadum la'o ela nusak ndia, fo leni mamanak ia mai, fo hule-haladoi loke makasi neu Au.’d
8 Ana kokolak basa leo ndiak, boe ma Ana mba'a heheluk nenik tao sunat, fo dadik tanda nae, Abraham no numbu-sadun nala dadik Manetualain hataholin so. Neu faik fo anan Isak bei fo faik falu, boe ma Abraham sunat ndia. Basa boe ma Isak sunat anan Yakob. Yakob boe oo, sunat ana tou ana sanahulu duan nala, neu faik fo sila esa-esak faik falu. Basa sala ia, ndia ita hataholi Yahudi bei-ba'in nala.e
9 Boe ma la'i esa, ita bei-ba'in nala dale hedi sila fadin Yusuf, losa ala se'o henin fo dadik ata neme dae Masir ele. Tehuu Manetualain ta la'o ela nitak kana.f 10 Huu ndia de Manetualain nakambo'ik ndia neme basa doidoson nala mai. Manetualain boe oo, feen malelak fo bisa bubuluk dede'ak no'uk, losa mane Masir suen, boe ma so'un dadik nggubenol nai dae Masir katematuan. Ma ndia boe oo, to'u koasa nai manek uma manen.g
11 Basa boe ma fai ndoes nala dae Masir ma dae Kana'an. Fai ndoes ndia ana seli, losa hataholi no'uk doidoso sudi nai bee. Huu ndia de, faik ndia ita bei-ba'in nala ta bisa hambu nana'ak hata esa boe.h 12 Tehuu ba'i Yakob namanene halak nae hambu nana'ak nai dae Masir. Boe ma nadenu anan nala, fo ndia ita bei-ba'in nala ia, fo leu hasa nana'ak nai ele.
13 Hasa basa, boe ma ala fali. Ledo-eik sila nana'an basan so, boe ma Yakob nadenu sala leu hasa seluk nana'ak nai dae Masir bali. Ledo-eik ndia bei fo Yusuf mbo'a ndoos nae, ndia ia Yusuf, fo sila fadi bonggin. Basa ndia bei fo Yusuf nalelelak ndia bobonggin nala neu mane Masir.i 14 Basa boe ma Yusuf noke aman ma basa bobonggin nala lali leni Masir leu. Basa sala hataholi hitu hulu lima leni Masir leu.j
15 De Yakob lali neni dae Masir neu, losa ndia no ita be'i-ba'in nala mate lai ele.k 16 Tehuu doo-doo boe ma, leni falik ita bei-ba'in nala dui-loun nala leni nggolo Sikem leu nai dae Kana'an. Boe ma latoi dui-louk kala sila leu mamana lates fo fai maneuk ba'i Abraham hasa nalan neme Hemor numbu-sadun nala mai so.”l
Stefanus nataa la'e-neu Musa no hataholi fo ta nau lamanene ndia
17 Stefanus tuti kokolan nae, “Basa ia dadi, huu Manetualain helu memak so nae, dei fo Ndia fee dae pusaka neu Abraham nai mamanak ndia. Neu faik fo mulai deka-deka no fain so, fo Manetualain tao natetu Ndia hehelun, ita hataholi Yahudi boe lamano'u nai dae Masir ele so. 18 Faik ndia hambu mane beuk esa mulai to'u palenda nai Masir. Tehuu ana ta bubuluk la'e-neu Yusuf.m 19 Manek ndia tuni-ndeni nakamiminak ita hataholin. Ndia manggalaun seli no ita bei-ba'in nala. Ma ana nakaseti sala fo nggali heni sila ana mbimbila anan nala, fo ela sala mate.n
20 Faik ndia, ba'i Musa inan bonggi ndia. Ma mana'a hiak. Ina-aman nala ta tungga manek ndia palendan. De lakaboi lafufunik kakanak ndia nai sila uman, losa bulak telu.o 21 Neu faik fo ala ta bisa lafuni kakanak ndia, nai sila uman bali, boe ma ala mbo'i henin. Tehuu mane Masir ana fe'on esa natonggo no kakanak ndia, boe ma ana so'u nala kakanak ndia, de nakaboin sama leo ndia ana hehelin.p 22 Huu ndia de hataholi Masir asa lanoli basa sila malelan neu Musa, losa ana dadik hataholi fo ana seli. Ma ndia malela kokolak ma malela tao ues.
23 Neu faik fo Musa teuk haa hulu, boe ma ana sangga neu nalelak no ndia hataholin Israel asa. 24 Neu faik fo ana kalua, boe ma nita hataholi Masir esa mbomboko hataholi Israel esa. Boe ma neu tulun ndia hataholi nusan esa, de tao nisa hataholi Masir ndia. 25 Te Musa nae hetuk ndia hataholin bubuluk nae, Manetualain nadenu ndia so, fo nakambo'ik kasa leme sila toto'an mai. Tehuu ala bei ta bubuluk dede'ak ndia. 26 Fo'a mai, Musa kalua fo neu tilo ndia hataholi Israel asa bali. Boe ma nita hataholi dua laule. De ana soba nakamomolek dua sala nae, ‘Wee! Ei dua nggei ka'a-fadik. Tehuu talo bee de losa ei maule leo iak?’
27 Tehuu hataholi mana mbomboko ndia nonoon ndia, tumbu heni ba'i Musa neni bifin neu, de nae, ‘See so'u o dadik ai malanggan? Ma see so'u o dadik ai mana maketu dede'an boe? 28 O mae hetuk o bisa tao misa au, sama leo afik o tao misa hataholi Masir ndia, do?’ 29 Musa namanene leo ndiak, boe ma ana fo'a la'o ela Masir. Basa de neu leo nai hataholi Median asa nusan. Ana sao nai ndia, de ala hambu ana touk dua.q
30 Basa teuk haa hulu, boe ma Musa neni mamana dae madak esa neu deka-deka no letek esa, nade Sinai. Nai ndia, Manetualain ata nusa sodan mai natonggo no Musa neme ha'i dale, nai ai kadi'ik esa. Ai ndia ha'i na'an tehuu ta kade sana. 31 Musa nita leo ndiak, boe ma kada namanggonggoak. De neu deka-deka fo sangga bubuluk hata nai ndia. Tehuu nggengge neuk, te namanene Manetualain kokolak neme ha'i dale mai nae, 32 ‘Au ia o bei-ba'im mala Manetualain; ndia ba'i Abraham, ba'i Isak, ma ba'i Yakob Manetualain.’ Ba'i Musa namanene leo ndiak, boe ma ana bii nalan seli losa ana dele nggebe-nggebe, ma ta nambalani botik matan fo suli ai ha'i na'ak ndia.
33 Basa boe ma Manetualain kokolak bali nae, ‘Weeh, Musa! O mambadeik nai dae malalaok. Buka heni o tabu eim! 34 Boso mae hetuk Au afalende heni Au hataholing Israel asa manai Masir ele so. Taa! Au bei asaneda sala. Au bubuluk sila doidoson. Au amanene sila nanggonggoun loke tulu-falik so. De hatematak ia, Au konda fo uu akambo'ik kasa. Mai dei! Au sangga adenu falik o muni Masir ele muu.’r
35 No leo ndiak, Manetualain natudu aon nai ha'i dale ndia, palenda Musa fo fali neni Masir neu. Manetualain hele nala ndia, fo nakambo'ik hataholi Israel asa leme sila doidoson mai. Musa ia, ndia hataholi fo makahulun latanen lae, ‘See ndia so'u o dadik neu ai malanggan?’ Tehuu hatematak ia, Manetualain mesak kana so'u ndia!s 36 Basa boe ma Musa fali neni Masir neu. Nai ndia ana tao tanda heran no'un seli. Boe ma no hataholi Israel asa kalua leme Masir mai. Ana no sala la'ok ndule Tasi Mbilas, boe ma ala la'ok ndule mamana nees, losa teuk haa hulu.t
37 Huu Musa mesak kana nafada hataholi Israel asa nae, ‘Dei fo Manetualain so'u nala hataholi esa neme ei laladam mai, fo dadik Ndia mana kokolan, sama leo Ana so'u nala au ia so.’u 38 Musa sama-sama no ita hataholi Israel asa lai mamana nees. Ndia ndia dadik lelete neu ita bei-ba'in nala no Manetualain ata nusa sodan nala. Ata sila lakonda Manetualain Dede'a-kokolan neu Musa, fo natudu ita dala sodak tetebes. Dede'a-kokolak kala sila fo Manetualain nakondan neme lete Sinai.v
39 Mae leo ndiak boe oo, tehuu ita bei-ba'in nala ta nau lamanene Musa. De ala timba henin fo ala nau kada fali leni Masir leu. 40 Boe ma leu kokoe Harun lae, ‘O fadim Musa noo ita kalua neme dae Masir mai so. Tehuu hatematak ia, ai ta bubuluk ndia nai bolok bee so. De ai moke fo o tao fee ai bua sosonggok, fo suek kada ndia mesak kana no ai.’w 41 Boe ma ala tao lala bua sosonggok esa. Mata-aon sama leo sapi ana esa. Basa de ala hala banda fee bua sosonggok ndia. Boe ma ala tao feta lakasoe, huu dalen nala lameda dai no bua sosonggok fo ala taon lenik lima hehelin nala so.x 42 Manetualain nita leo ndiak, boe ma nasadea sala. De ala mulai songgo bua manai lalai, sama leo ledo, bulak, ma nduuk kala. Tehuu Manetualain ela sala kada leo ndiak. Ndia nandaa no hata fo Manetualain mana kokolan nala sulak neme makahulun mai so lae,
‘Wee! Ei hataholi Israel asa!
Ei la'ok teuk haa hulu ndule mamana nees ndia,
boe ma ei hala banda la, fo ei makaluku-makatele neu Au do,
ei songgo see?
43 Ei ta koa-kio Au!
Tungga faik ei mambue songgo kada ei sosonggom mala.
Ei mahiik maso-kalua mini nitu Molok uma sosonggon miu.
Ei boe oo mahiik songgo neu nduuk esa nitun, fo naden Refan.
De ei mambue songgo hata fo ei taon minik ei lima hehelim.
Huu ndia de, neu ko Au nggali heni ei mini dook miu neni Babel selik ele neu.”’y
Stefanus nataa la'e-neu Uma Ina Huhule-haladoik
44 Stefanus tuti kokolan nae, “Manetualain natudu ba'i Musa mamana huhule-haladoik esa mata-aon. Boe ma Musa sala lambadedei Tenda Huhule-haladoik esa, fo ala taon neme banda louk ma temak mai, tungga mata-aok ndia. De hataholi Israel asa mai hule-haladoi neu Manetualain nai ndia. Mete ma ala lali leme mamanak esa mai, leni mamanak esa leu, na, ala ofe heni Tenda Huhule-haladoik ndia, de ala ndolon neni mamana beuk ndia neu. Nai ndia, ala lambadedei seluk Tenda ndia.z
45 Doo-doo boe ma, neu faik fo Yosua sala latati laban hataholi nusa fe'ek kala nai dae Kana'an, Manetualain husi heni sala. De Ana baba'e nusak ndia neu ita bei-ba'in nala. Neu faik fo ala maso leu lamoa lala nusak ndia, ala leni Manetualain Tenda huhule-haladoin neni ndia neu boe. Tenda ndia nambadeik nakandoo nai ndia losa Mane Dauk to'u palenda.a 46 Mane Dauk ia, hule-haladoi neu Manetualain, sama leo ita ba'in Yakob asa hule-haladoi neu Ndia boe. Basa de Dauk tao namahoko Manetualain dalen, boe ma Manetualain feen baba'e-babatik. Basa de Dauk noke Manetualain, fo ana nambadedei Uma Ina Huhule-haladoi beuk.b 47 Tehuu Dauk anan Soleman ndia nambadedei Manetualain Uma Ina Huhule-haladoin.c
48 Tehuu ita bubuluk tae, Manetualain fo Manai Lain Seli ta leo nai uma fo hataholi taon, huu makahulun Manetualain mana kokolan esa sulak memak so nae,
49 ‘Lalai ndia, na Au kadela mana palendang.
Ma dae-bafok ndia, na Au mamana tabu eing.
Talo bee de ei bisa mambadedei fee Au uma esa fo nandaa Au leo nai ndia? Taa bisa!
50 Huu lalai ma dae-bafok no basa isin nala, Au ndia akadadadik kasa!”’d
Stefanus kalaak malanggan nala nae, ala ta lalelak Manetualain Hataholi Malalaon
51 Basa de Stefanus tuti kokolan, ma mboka sala nae, “Ei memak hataholi langga batuk! Ei sama leo hataholi ta mana malelak Manetualain, ma ta nau mamanene Ndia. Ei mana laban Manetualain sama leo bei-ba'i la fo mana lasadea Ndia! Hatematak ia, ei bei nau laban Manetualain Dula-dale Malalaon bali, do?e 52 Ei bei-ba'im mala tao lakatoto'ak lakandoo Manetualain mana kokolan nala boe. Hena ei mafada: mana kokolak bee ndia ta tao doidoso sala? Ta hambu, hetu?! Makahulun Manetualain mana kokolan nala lahiik lafada memak lae, dei fo Manetualain nadenu Hataholi Malalaon mai. Tehuu ei bei-ba'im mala tao lisa Manetualain mana kokolan nala. Losa ei mesa nggei pake hataholi fe'ek, fo ala tao lisa Manetualain Hataholi Malalaon ndia boe. 53 Ma Manetualain ata nusa sodan nala boe oo, leni basa hadak heti-heun fo Manetualain nau fee ita so, tehuu ei ta nau mbalin.”
Ala mbia lisa Stefanus
54 Neu faik fo hataholi mana langgatuuk palisak dede'ak lamanene Stefanus kokolan ndia, ala bubuluk memak ana soli salak neu sala. Boe ma ala dale hedi, ma henggu nisin nala.
55 Tehuu Manetualain Dula-dale Malalaon nala Stefanus, de ana botik matan fo suli neni lalai neu. Nai ndia, ana nita basa Manetualain mandela-masa'an ma Lamatuak Yesus nambadeik nai Manetualain boboa konan, nai mamanak fo nana hadak nalan seli. 56 Boe ma Stefanus kokolak nae, “Leo iak ama nggala ei. Au ita lalai natahu'ak, ma Hataholi Isi-isik nambadeik nai mamanak fo nana hadak nalan seli nai Manetualain boboa konan.”
57 Hataholi mana palisak dede'ak kala lamanene leo ndiak, boe ma ala susule ndi'i doon nala. De ala mboka ladenu Stefanus seu bafan. Boe ma basa sala lakaboku landaa fo nau lu'i lakamiminak ndia. 58 Basa de ala hela loloson neni kota deak neu. Boe ma sakasii la buka heni badu dean, de latoto'un neu hataholi muli-soluk esa. Hataholi ndia nade Saulus, ma ana dadik mana nggenggefuk. Boe ma ala mbia lakamiminak Stefanus lenik batu.