Stefanus nasala'e aon sia mamana nggenggero ded'ea agama
7
Basa ma agama Yahud'i malangga monaen natane Stefanus nae, “Ara kalaak ho naa, teb'e, do hoko'?” 2-3 Stefanus nataa nae, “Ama' noo toronoo ngga ra, e! Rena au dei. Dalahulun, hita ba'in Abraham nda fe'e lao hela kambon sa, te Lamatualain mandete-masa'a' a natud'u aon neu e. Ana parenda e nae, ‘Lao hela nusam ia, ma bob'onggi ma ra. Lao leo misi' nusa' esa dei fo au 'utud'u neu nggo!’ Naa de ba'i Abraham lao mia rae Mesopotamia, fo lali nisi' kota Haran.a 4 Noo ta'o naa, ana lao hela atahori Kasdim ra nusan, de lali nisi' kota Haran.
Ama bonggin mate ma, Lamatualain noo e nisi' nusa' Kana'an. Nusa' Kana'an ia, rae fo ama' ra roo toronoo' ra leo' ia.b 5 Lele' naa Lamatualain nda banggi rae hangga esa sa boe mia nusa' ia fo dad'i ba'i Abraham pusakan sa. Te Lamatualain helu nae dei fo fee rae ia neu ba'i Abraham tititi-nonosi na ra fo dad'i rae pusaka. Te lele' naa ba'i Abraham nda fe'e ma ana bonggi' esa sa boe.c
6 Te Lamatualain 'ola' noo e nae, ‘Tititi-nonosi ma ra dei fo leo sia atahori fea' ra nusa na. Boe ma atahori naa ra tuni-ndeni se, losa tao se dad'i ate na ra ma tao se nda malole' sa losa too natun haa. 7 Te too natun haa na basa, dei fo au huku-d'oki atahori mana tao tititi-nonosi ma ra dad'i sira ate na ra. Basa ma tititi-nonosi ma ra lao hela nusa' naa, fo bali' risi' rae Kana'an ia, fo hule-o'e ro'e makasi neu Au.’d
8 Lamatualain 'ola' basa ma, Ana tao hehelu-fufuli' noo sunat fo dad'i bukti 'oi Abraham se dad'i Lamatualain atahorin ena. Naa de, lele' Abraham anan Isak, fe'e fai falu, ana sunat e. Basa de Isak sunat anan Yakob. Yakob o sunat ana tou kasanahulu rua na ra boe, lele' ara fe'e fai be'e falu'. Basa se ia ra, hita atahori Yahud'i ra bei-ba'i na ra.e
9 Lao esa ma, hita bei-ba'i na ra rala na ra mera mbali 'od'i na ra Yusuf. De ara seo e dad'i ate sia rae Masir. Te Lamatualain nda lao hela e sa.f 10 Ana mbo'i e mia basa sususa' ra, ma fee ne mahine' fo nahine dala' nae'. Huu naa, mane Masir a sue e, de so'u e dad'i lima 'onan sia rae Masir. Ana o to'u koasa sia mane' a ume panggat na boe.g
11 Basa naa ma fai ndoes nema la'e rae Masir ma rae Kana'an. Fai ndoes, naseli' teb'e, de atahori hetar susa-sona sia bee-b'ee. Naa de hita bei-ba'i na ra nda hambu raa saa sa boe.h 12 Te ba'i Yakob rena 'oi nanaat sia rae Masir. Boe ma ana denu ana na ra, fo hita bei-ba'i na ra, reu hasa nanaat sia naa.
13 Ara hasa basa ma, ara bali'. Ara raa hendi basa nanaat ra ma, Yakob denu se reu hasa selu' sia Masir. Dei de Yusuf fe'e nafad'e se nae, eni sira 'od'i bonggi na. Ma fee mane Masir a nahine se.i 14 Basa naa ma, Yusuf no'e aman noo 'od'i-'a'a na ra lali Masir reu. Basa se atahori hitu nulu lima.j
15 De Yakob se lali Masir reu. Basa de, hita bei-ba'i na ra mate mia naa.k 16 Doon seli dei de, ara rendi bali' bei-ba'i' ra rui na ra risi' kambo Sikem. Ara ra'oi rui' naa ra sia mamana rates fo ma'ahulun ba'i Abraham hasa mia Hemor tititi-nonosi na ra.”l
Stefanus nataa so'al Musa ma atahori nda mana rena e sa
17 Stefanus 'ola' nakandoo nae, “Basa ia ra dad'i, huu Lamatualain helu basa nae, dei fo Eni fee mamana' naa neu Abraham dad'i rae pusaka. Deka fai fo Lamatualain natetu' helu-fulin naa, hita atahori Yahud'i ra boe ramaheta sia rae Masir ena. 18 Lele' naa, mane feu' sa to'u parenda' sia Masir. Te nda nahine Yusuf sa.m 19 Mane' naa tab'u-roroo hita atahori na ra. Ma ana tuni-ndeni hita bei-ba'i na ra. Ana o parenda se noo deres fo nggari hendi ana mana bonggi feu na ra, fo ara mate.n
20 Lele' naa, ba'i Musa inan bonggi e. Aon meulaun seli. Ina-aman nda tungga mane' a parendan sa. Ara ra'ab'oi ra'afuni' e sia ume losa fula telu.o 21 Basa ma ara nda 'afi' ra'afuni' rala e sia ume sa ena, de mbo'i hendi' e. Te mane Masir ana feton nita e, de na'ab'oi e 'ona' ana bonggi na.p 22 Naa de atahori Masir ra ranori sira mahine na ra basa se neu Musa. De ana dad'i atahori manaseli', mahine' ma masi'et boe.
23 Musa too haa nulu boe ma, ana nae neu nahine atahori Isra'el na ra. 24 Ana neu ma nita atahori Masir esa momoko atahori Isra'el sa. Ana neu tulun eni atahorin, ma nisa atahori Masir a. 25 Ana du'a nae ne'o atahori na ra bub'ulu' Lamatualain denu eni, fo neu tulu-fali se mia sususa'. Te ara nda fe'e bub'ulu' sa. 26 Mbila ma, Musa neu se'u selu' atahori na ra. Ana nita atahori na ra rua rafetu. De ana sob'a nad'ame' ru'a se nae, ‘Wee! Hei ru'a nggi, 'od'i-'a'a. Te ta'o bee de mifetu ta'o ia?’
27 Te atahori mana momoko nonoon timba ba'i Musa nisi' suu' neu, de nae, ‘Seka so'u nggo dad'i hai malangga ma? Ma seka so'u nggo dad'i hai mana ma'etu' ded'eat ma? 28 Mbei ma ho mae misa au, 'ona' ho misa atahori Masir a afis a, do?’ 29 Musa rena ta'o naa, ma ana fela lao hela Masir. Ana neu leo sia atahori Median ra nusa na. Basa ma, ana sao sia naa, de bonggi ana tou' rua.q
30 Too haa nulu' naa basa ma, Musa nisi' mamana mad'a' esa deka noo lete' sa, naran lete Sinai. Sia naa Lamatualain aten esa mia sorga neu nandaa noo e mia ai sia hau ana' sa rala. Hau a nenelalangge', te nda kad'e sa. 31 Musa nita ma, ana ndii-ndii' a. Ana neu deka fo nae nahine saa sia naa. 'Aib'oi' ma, ana rena Lamatualain 'ola' mia ai rala nae, 32 ‘Au ia, bei-ba'i ma ra Lamatualain na. Ba'im Abraham, Isak, ma Yakob be'utee neu Au.’ Musa rena ma, ana namatau de aon ngge'e-ngge'e, ma nda nambarani boti' matan fo mete hau mana lalangge' naa sa.
33 Boe ma Lamatualain 'ola' fai nae, ‘We Musa! Ho ririi sia rae meumare'. De 'olu hendi laopei ma! 34 Se'u te mae Au lilii' Au atahori Isra'el ngga ra sia Masir. Hoko'! Au fe'e 'usuned'a se. Au bub'ulu' doid'oso na ra ma rena hara hule-o'e na ra. De Au 'ae mbo'i se. 'Uma dei! Au 'ae denu bali' nggo Masir muu.’r
35 Noo ta'o naa, Lamatualain natud'u aon mia ai rala ma parenda Musa fo bali' Masir neu. Lamatualain dud'u e neu mbo'i atahori Isra'el mia doid'oso na ra. Musa ia, fo ma'ahulun atahori ra ratane rae, ‘Seka so'u nggo dad'i hai malangga ma?’ Ia naa Lamatualain mana so'u e!s 36 Basa naa boe ma, Musa bali' Masir neu. Ana tao manadad'i manaseli' ra sia naa. Basa ma, ana noo atahori Isra'el ra lao hela Masir. Ara lao tungga Tasi Mbilas, ma lao' ndule mamana rou' ra losa too haa nulu.t
37 Musa nafad'e atahori Isra'el ra rae, ‘Dei fo Lamatualain so'u atahori sa sia hei talad'am, fo dad'i mana 'ola-'olan, 'ona' Ana so'u au ia.’u 38 Musa na'ab'ue noo hita atahori Isra'el na ra sia mamana rou' ra. Ana dad'i lelete' fee hita bei-ba'i na ra roo Lamatualain aten mia sorga. Ate naa na'onda' Lamatualain Ded'ea-'o'olan neu Musa sia lete Sinai. Ded'ea-'o'ola' naa, mana natud'u hita dala masod'a' ndoos.v
39 Mae ta'o naa o, hita bei-ba'i na ra nda nau rena Musa sa. Ara nda simbo e sa, de rae bali' Masir reu. 40 Basa naa ma, ara reu kokoe Harun rae, ‘Ama' 'od'in Musa noo hai lao hela rae Masir. Te ia naa, hai nda bub'ulu' ana sia bee sa boe. Dad'i hai mo'e fo ama' tao fee hai sosonggo', fo ana mana nalalao hai.’w 41 De ara tao sosonggo', matan 'ona' sapi ana'. Ara tunu-hotu banda ma feta-d'ote fee sosonggo' a. Ara ma'ahee roo saa fo sira tao ao na ra.x 42 Lamatualain nita ta'o naa ma nasad'ea se. De ara songgo sud'i 'a saa sia lalai 'ona' relo, fulan, ma nduu'. 'Onaa' o Lamatualain hela se ta'o 'a naa ena. Naa ndaa noo saa fo Lamatualain mana 'ola-'ola na ra sura' mia dalahulun rae,
‘We! Atahori Isra'el ra, e!
Too haa nulu hei lao' ndule mamana rou' ra,
ma tunu-hotu banda fo be'utee neu Au, do,
neu see?
43 Hei nda koa-kio Au sa!
Tungga fai hei songgo neu 'a sosonggo ma ra.
Hei hii 'a maso' kalua nitu Molok ume sosonggo na.
Hei o hii songgo nduu' esa nitun, naran Refan.
Dad'i hei hii 'a songgo neu saa fo hei tao ao ma ra!
Dei fo Au nggari nggi mi'id'od'oo' seli Bab'el mii.’”y
Stefanus nataa so'al Ume Hule-o'e Huu' a
44 Stefanus 'ola' nakandoo nae, “Lamatualain natud'u ba'i Musa mamana Hule-o'e' esa rupa na. De Musa se rafefela Lalaat Hule-o'e'z esa mia banda rou' noo teme' tungga rupa' naa. Basa naa ma, atahori Isra'el ra reu hule-o'e neu Lamatualain sia naa. Mete ma ara lali mamana', naa ara ofe Lalaat Hule-o'e' a, ara pa'a e, de rendi e nisi' mamana feu'. Losa naa, ara rafefela selu' Lalaat naa.a
45 Doo-d'oo ma, lele' Yosua se ratati roo atahori fea' sia nusa Kana'an ma, Lamatualain 'oi hendi atahori naa ra. Basa de, Lamatualain bab'anggi nusa' naa neu hita bei-ba'i na ra. Lele' ara rambas rala nusa' naa, ara o rendi Lalaat Hule-o'e' a neu boe. Lalaat a nambarii' sia naa losa mane Daud to'u parenda'.b 46 Mane Daud ia, hule-o'e neu Lamatualain 'ona' hita ba'i Yakob na noo ume isi na ra. Daud tao namaho'o Lamatualain ralan, de Lamatualain pala banggi fee ne papala-b'ab'anggi'. Daud o no'e Lamatualain fo eni mana nafefela Ume Hule-o'e feu'.c 47 Te anan Soleman mana nafefela Ume Hule-o'e Huu' a.d
48 Hita bub'ulu' tae, Lamatualain leo sia mamana' nanarun seli. Ana nda leo sia ume fo atahori tao' sa. Huu ma'ahulun, mana 'ola-'olan esa sura' hela nae,
49 ‘Lalai a, Au kad'era parenda ngga.
Raefafo' a, Au ei tatab'u ngga.
Ta'o bee de hei mae mifefela ume esa nandaa Au leo sia naa? Nda bisa sa.
50 Te lalai noo raefafo' isin, Au mana 'u'ud'ad'ad'i'!’”e
Stefanus tud'u malangga ra nae, ara nda rahine Lamatualain Atahori Meumaren sa
51 Stefanus 'ola' nakandoo, ma bua se nae, “Hei langga fatu ma ra seli! 'Ona' atahori nda mana rahine Lamatualain sa, ma nda nau rena E sa. Hei 'aka' lab'an E, 'ona' bei-ba'i' ma ra mana rasad'ea E. Ia naa hei fe'e mae lab'an Dula-d'ale Meumaren, do?f 52 Hei bei-ba'i ma ra ra'asususa' Lamatualain mana 'ola-'ola na ra. Mifad'e sob'a: mana 'ola-'ola' bee fo ara nda ra'asususa' e sa? Nda hambu sa, to? Ma'ahulun mana 'ola-'ola na ra rafad'e mema' 'oi, Lamatualain nae haitua Atahori Meumare na. Te hei bei-ba'i ma ra risa Lamatualain mana 'ola-'ola na ra. Losa hei o sangga dala' pake atahori fea' fo risa Lamatualain Atahori Meumare na. 53 Lamatualain ate na ra mia sorga o rendi basa atoran 'ad'at fo Lamatualain nae fee nggita' a, te hei nda toe sa.”
Ara honda risa Stefanus
54 Atahori mana 'endo' sia mamana nggero ded'eat a rena Stefanus 'o'olan, ma rahine rae ana fee sala' neu se. De rala na ra mera ma rangginggio.
55 Te Lamatualain Dula-d'ale Meumaren dai Stefanus ena. Ana 'oro'aa mete lalai a. De nita Lamatualain mandete-masa'an, noo Lamatua' Yesus nambarii' sia Lamatualain bob'oa 'onan, sia mamana nenefee had'at naa. 56 Ana 'ola' nae, “Ama ngga ra, e. Au 'ita lalai a sii, ma Atahori Matetu' a nambarii' sia mamana nenefee had'at sia Lamatualain bob'oa 'ona na.”
57 Atahori mana 'endo' sia naa ra rena ma, ara 'o'oo ndiki na ra. Ara nggasi denu Stefanus 'o'oo bafan. Basa se teteek fo rae 'a'ame Stefanus. 58 Ara lea rendi e nisi' kota a dea'. Sakasii ra 'olu bad'u na ra, de fee ana soru' esa naran Saulus to'u. Ana dad'i sira mana natatale na. Boe ma reu mbia ra'amimina' Stefanus.