Lii pehèku Yesus j'ara dèu do hab'a d'oka ago
(Mateo 21:33-46; Luka 20:9-19)
12
Ta j'ari ke Yesus ta pedai lii nga mone ketèu pa kètu agama Jahudi he, guru agama he, nga dokepai-dokepai do Jahudi he. Ta pake ke Noo lii pehèku, mihe ane, “Era he dèu ta j'ari doka ago pa rai noo miha. Ta wue ke ri noo ri pudi. Ta tao ke ri noo ne b'aa ta pengèhi èi ago. Lema tatao ke ri noo ne leo do d'ida ta menege d'oka. Èla pe minahère, pehab'e ri noo ne d'oka ne pa dèu do hewala, tuu ta peb'agi ihi rai nga noo. J'e pekèd'e noo la tele rai.a 2 Ta d'ai ne awe puu wo ago, ta pejue ke ri noo he dèu ne ènu noo la hèmi ihi rai pa dèu hab'a ago he. 3 Ta d'ai ne dèka ènu do pejue ri noo, hème d'ènge ri dèu hab'a he ta kèpe, j'e merèho. Èla pe minahère, j'e peb'ale noo nga ai wue.
4 Ta pejue rike ri mone oha d'oka ne he dèu ne ènu noo la hèmi ihi rai. Hème wari ri dèu hab'a he ta merèho, tade boo kètu. Lema pemekae d'ara noo, j'e hud'e-perage. 5 Ta pejue rike ri mone oha d'oka ne he dèu ènu do wala. Tapulara pemade ri roo. Maji ta minamii le ne tao roo, ta pejue teruu ma ne ènu noo he. Tapulara ri dèu hab'a he, era do hèmi ta merèhu, era had'e do pemade. 6 Hiha ana noo ke do mone miha, ana d'èi noo. Ri d'o b'ule ke ruj'ara do wala, ta pepue ke ri noo ne ana d'èi noo. Pa d'ara pengee noo, mihe ane, ‘Kiri pepue ri yaa ne ana metana yaa, do ta hème nga woie, j'e d'èno ri roo ne lii pedai noo.’
7 Ta pejue ke ne ana noo la nii. Ta ngède ri roo ne ana noo ta dèka ta pelii ke roo, mihe ane, ‘Heleo ko ri muu! Nène ke ri ama noo do pejue ne ana noo miha! Ki made ama noo, noo ke nee do hèmi puhaka. Mai ri dii ma pemade, mij'e bui pa dii ne puhaka noo!’ 8 Ta kèpe ke ri roo ne ana do na ène, j'e pemade. Èla pe minahère hore noo la tele d'oka ago nee. Minahère ke ne lii pehèku d'ee.”
9 Ta keb'ali ke Yesus pa dokepai he, “Pa d'ara pengee muu, nengaa ke ne do ta tao ri mone oha d'oka ne pehed'apa nga dèu hab'a he? Pedutu pengee Yaa, do b'ara tatu ke noo, ta dèka la pemade harièle dèu hab'a he. Hème ne d'oka nee, j'e pehab'e pa dèu do hewala.
10 Do aj'e ke ri dii, ne lii pedai Deo do era do hure d'o b'uke, miha ane,
‘Era hewue wowadu do hore ri tuka wowadu he.
Tapulara, ne wowadu na ène, èla ke pejad'i ta wowadu kepue gerii.
11 Deo miha ne do èla pepij'e, j'e pejèd'e ne wowadu ène.
Ri minahère ke, d'ai gaa ne heleo ri dii!’”b
12 Toi d'ènge ma ri mone kepai-mone kepai he, ta ne lii pehèku Yesus do lèka pa roo. Roo ke ne do pehèko nga dèu hab'a ago he. Ta j'ari ke roo ta kale ruj'ara ta kèpe Noo. Tapulara meda'u roo ri dèu lowe he, do d'èi nga lii aj'a Noo. Ta pehèg'a ke roo ti ène, j'e hane Yesus.
Pehero Yesus nga pake lua ma'i b'ea
(Mateo 22:15-22; Luka 20:20-26)
13 Èla pe na ène, ta pejuu ke ri mone kepai do Jahudi he, do pèri dèu, do Parisi nga ti paratei Herode, la keb'ali pa Yesus, ta kale ne hala lii pedai Noo. 14 Ta dèka ke roo, j'e keb'ali pa Noo, mihe ane, “Wo Ama Guru! Toi ri j'ii ta Ama mone mola ngee, ad'o do pote-èpi. Do tère lohe dèu. Do pedai nga woie ri Ama, ne d'èi Deo, nga d'o heleo worèwu dèu. Nga nad'ee ta keb'ali j'ii he èhi lai. Pedutu lua petèka agama dii do Jahudi, ie ko ma ke dii ta ma'i b'ea pa Kehe, Duae Mone Ae Roma, we ad'o?”
15 Do toi ri Yesus ne lua huni pengee roo, mij'e ta pedai Noo ta pelawa nga duae Roma. Ta b'ale ke ri Yesus nga kèri, “Ta ngaa ke muu ku pehero Yaa nga lii keb'ali nad'ee? Wie ko pa Yaa ri muu ne he mada doi melaa-pudi!”
16 Ta j'ole ke ri roo he mada ne doi melaa-pudi. Ta hème ke ri Yesus, j'e pereha ne doi na ène. Ta keb'ali ke Noo pa roo, “Gaba nad'ee, worèwu naduu? J'e ngara naduu nad'ee?”
Ane roo, “Nad'ee, unu Duae do pereda Roma!”
17 Ta lii ke Yesus, “Kiri minahère, wie pa do pereda ne do unu do pereda, j'e wie pa Deo ne do unu Deo.”
Ta rènge ne lii b'ale Yesus minahère, ta madalae ke roo hari-hari, ri ne lii pedai Noo do petuu. Hiku nara d'o roo kewèhu ta kèpe Yesus.
Lua muri wari, nga lua pebanga-èmu pa liru-bèla era ko, we ad'o?
(Mateo 22:23-33; Luka 20:27-40)
18 Era èhi paratei agama do wala, ne ngara paratei Saduki. Ne lii aj'a roo, do made nara d'oke ta muri wari. Pa d'ara he wari, dèka do pèri dèu ngati paratei Saduki la pehero Yesus.c
19 Pedai roo nga Yesus, mihe ane, “Ama Guru! Lua petèka ama-èpu dii Musa, do hure d'o b'uke wie dii, mihe ane: ki era he dèu momone do banga-èmu, j'e made nga d'o b'ule ana, ne mone ari ri noo ta banga-èmu nga wobèni ihi-èmu a'a nee, mij'e ta era kolo-loro natuu a'a noo do made nee.d 20 Minahère ke ne lii aj'a Musa. Ne keb'ali j'ii minahee: Era mone pidu. Mone a'a nee, ta banga-èmu ke. Moko ta made, nga d'o b'ule nga ana. 21 Moko ne mone ari do penanuhi nga noo, ta banga-èmu ke nga ihi-èmu a'a noo. Tui d'o, ta made ke ne momone, nga d'o b'ule nga ana. Minahère lema nga ari do ketèlu; bènga-èmu nga wobèni na ène. Made, nga d'o b'ule nga ana ri ma. 22 Minahère ke teruu, tade mone ari tèka. Made, nga d'o b'ule nga ana lema. Ta made leke ne wobèni nee.
23 Naa! Ne keb'ali j'ii minahee: ne wobèni na ène do èla ke banga-èmu nga hari do pidu dèu. Kiri d'ai ne pedèka rai rai-wawa, j'e pemuri wari ri Deo ne do made he, na mii ke ne ihi-èmu wobèni na ène, ti telora do pidu dèu he?”
24 Ta b'ale ke ri Yesus, “Pa d'ara lii keb'ali muu na ène, tada d'o muu ne ihi do hure d'o b'uke. Lema tada d'o muu ne kuaha Deo. Hiku, rihi hala ke ne pengee muu!
25 D'èno we minahee! Pa liru-bèla b'ule d'o ke lua pebanga-èmu. Harièle do made do pemuri wari ri Deo, ad'o ke do ta banga-èmu. Minahère lema mii dèu pejuu Deo he, ad'o do ta banga-èmu. 26 Ngine nee, keb'ali muu ne dèu do made he, do ta muri wari roo, we ad'o? Ta pika Yaa pa muu do hure do b'uke ri Musa, era ne lii ped'iri j'ara lua he kepue na'aj'u, do weo ri ai, tapulara kèpu d'o. He wina ko ma ke ri muu ne lii ped'iri na ène, we ad'o? Ta d'ai ne weo ai pa aj'u do na ène, ta pika ke Deo pa Musa, mihe ane, ‘Yaa ke nad'ee, Deo Muri ri ama-èpu èu, Abraham, Isak nga J'ako. Harièle roo mejura teruu pa Yaa hape ma awe do nad'ee.’e 27 Toi ri dii, ta ne ama-èpu dii nahère, tui ke ne made. Ku dèu do muri do mejura pa Deo, ad'o do made, to? Tapulara, ri do pedai ke Deo, ta Noo ke ne Deo Muri roo, ku do pedai dii ta do muri wari ke roo. Hiku dèu do made, do muri wari. Hiku, ki pèro teruu ri muu ne lii aj'a ta do made ad'o do muri wari, rihi hala ke muu!”
Lua d'èi nga Deo, nga lua d'èi nga dèu rai-wawa
(Mateo 22:34-40; Luka 10:25-28)
28 Pa d'ara awe na ène, era he dèu guru agama, do rènge ne lii peb'ale Yesus nga paratei do Saduki he. Pa d'ara pengee noo, ne lii pedai Yesus do pelèka woie. Ta keb'ali ke noo pa Yesus, mihe ane, “Ama! Ta keb'ali yaa, minahee: ne petèka had'a rai dii, nga lii pereda agama dii, do rihi ae! Ti harièle lii pereda do petèka Musa he, namii ke do kerihi?”
29 Ta b'ale ke ri Yesus, “Ne lii pereda do kerihi do hure d'o b'uke, minahee:
‘Harièle dèu pa Isra'el, d'èno nga woie!
Ne Deo nee, Noo ke ne Deo Muri dii,
nga Muri Mone dii!
B'ule do ke do wala, ngati Noo!
30 Hiku, d'èi tèra muu nga Deo Muri muu perihe ngati harièle lai.
Ri minahère ke, hengee tèra we ne ade-pengee muu nga Muri,
tade kehème we Noo nga woie,
nga j'ège petadi ne lua d'èi Noo.’f
31 Nga lii pereda ked'ue nee, minahee:
‘D'èi nga dèu do hewala, mii d'èi nga ngi'u èu miha.’
D'ue nahee ke ne lii pereda do kerihi. B'ule d'oke ne lii pereda do wala, do rihi ngati d'ue lii pereda do nad'ee.”g
32 Ta lii rike ne guru agama ne pa Yesus, mihe ane, “Tèra! Ne do lii Papa nee, do petuu. Deo Muri ke ne do Muri Mone ri dii, b'ule d'oke Deo do hewala.h 33 D'èi tèra we dii nga Noo perihe ngati harièle lai, j'e hengee petone ne ade-pengee dii nga Noo, tade kehème we Noo nga woie, nga j'ège petadi ne lua d'èi Noo. Nga d'èi dii nga dèu do hewala, mii d'èi nga ngi'u dii miha. Rihi mengèlu d'ara ke Deo, ne j'èga minahère, ngata had'i ta pedute lua petèka agama he we. Na ène, rihi woie ri ko noo, ngati b'ada tunu menahu, nga wie b'ara do wala pa Deo.”i
34 Pedutu lii b'ale guru agama na ène, pengee ri Yesus do tada woie ke noo. Ta lii ke Yesus pa noo, “Dae hudi ke èu ta jad'i dèu Deo.”
Èla pe na ène, b'ule d'oke he dèu he, do b'ani ta keb'ali nengaa we pa Yesus, ri b'ule d'oke dèu do mèka pa Noo.j
Kristus ti kolo-loro duae Dau, tapulara Noo do jad'i lema mone pereda pa duae Dau
(Mateo 22:41-46; Luka 20:41-44)
35 Èla pe na ène, pe ko ma Yesus ta wie lii aj'a pa dèu do pa d'ara Èmu Kepue Heb'aj'a pa Deo. Ta keb'ali ke Noo pa roo, mihe ane, “Minamii pengee muu? Ne lua aj'a guru agama he, Kristus nee, Noo ke do pej'uj'e ri Deo rai uru he. Pedutu lii roo, Kristus ne kolo-loro duae Dau we. Na ène, ad'o do petuu. 36 Ri do uru, do pake Dau ri Hengaa Megala Deo ta b'uke, mihe ane:
‘Èla ke Deo pelii pa mone pereda pa yaa, mihe ane,
“Mai we ma mej'èd'i pa era do rihi d'ida keb'ue pa ai d'anga Yaa.
Do ta tao ri Yaa hari-hari ihi muhu Èu, ta pewawa èni pa Èu.’”k
37a Pelai ti minahère ke ne toi ri dii, ta duae Dau miha pale Kristus ta ‘mone pereda’ pa noo. Hiku, minahère ke kiri lii dèu ta Kristus ne kolo-loro Dau we, keteme ded'o! Rowi Noo miha do jad'i ta mone pereda pa duae Dau.”
Lii Yesus jaga-meniga ti lua pote-èpi guru agama he
(Mateo 23:1-36; Luka 20:45-47)
37b Ta pedai Yesus minahère, ae dèu do mengèlu d'ara ne d'èno lii pedai Noo. 38 Ta pika rike Noo pa roo, mihe ane, “Jaga-meniga ie muu pehed'apa nga guru agama he. Roo he do d'èi talèpa nga pake b'aj'u do pera'u pa wurai, la telora dèu lowe, mij'e ta ngèdi roo ri dèu, j'e lii, ‘Mone kepai he ke j'e nahii!’ 39 Kiri maho roo la d'ara èmu heb'aj'a, la era lai tao, kale ri roo ne era mejèd'i do rihi woie, mij'e ta ngèdi ri dèu lowe he. 40 Jaga-meniga, oo! Roo he do rihi d'èi la peluu ne wobèni wue he, raba ne èmu-kemali roo harièle. D'ai i'a pewuni roo ne woapa had'a roo, pa namada dèu lowe, nga heb'aj'a titu do rihi tui. Ane roo mij'e ta lii dèu ke ta dèu do mèu ade-pengee. Do ta wie roo ri Deo ne ruwolo do rihi mejèni.”
Bèni b'alu do kehia do wie kolekte do rihi ae
(Luka 21:1-4)
41 Èla pe na ène, ta la mejèd'i ke Yesus pehed'apa nga pèti b'ara j'ola pa Èmu Kepue Heb'aj'a pa Deo. Heleo ri Noo ne dèu-dèu do dèka la pulu doi kolekte la d'ara pèti b'ara j'ola. Ngèdi ri Noo ne do kaja he pulu doi rihi ae. 42 Dèka lema he dèu bèni b'alu do kehia, la heb'aj'a. Pulu noo la d'ara pèti nee, d'ue doi wo naiki.
43 Ta kewu'e ke ri Yesus ne ana aj'a Noo, j'e lii, mihe ane, “Heleo ko ri muu pe'ie ne bèni b'alu na nii. Ne pulu noo d'ue doi we, tapulara rihi ae ke ne pulu noo ngati pulu harièle dèu. 44 Ne dèu do hewala he harièle, pulu roo kolekte ti doi rihi pake. Tapulara bèni b'alu d'ee, harièle ke ne doi noo ne wie pa Deo.”
