11
Taon partama waktu itu orang Media, andia raja Darius, pegang parenta di Persia, na, beta, andia Tuhan pung ana bua dari sorga, maju ko bantu deng kasi kuat sang Mikael tu.’
Raja dari salatan, deng raja dari utara
2 Ais, itu ana bua dari sorga sambung dia pung omong bilang, ‘Beta kasi tau memang sang lu bagini: nanti ada tiga raja lai yang pegang parenta di Persia. Ais itu, baru nomer ampa, ma dia lebe kaya dari dong samua. Ju dia pake dia pung kaya ko jadi tamba kuat lai. Kalo dia su jadi kuat batúl, na, dia jadi tukang kipas ko urus banya negrí ko baparáng malawan negrí Yunani.
3 Ais nanti ada satu raja muncul datang yang pintar baparáng. Dia tu, pegang kuasa parenta yang hebat. Ju dia bagarák iko dia pung suka. 4 Ma kalo dia pung nama su jadi paling hebat, ju dia mati. Ais orang dong bagi kasi pisa dia pung wilaya parenta jadi ampa bagian. Bukan itu raja pung turunan dong yang pegang parenta di itu ampa bagian, ma orang laen dong. Pegang parenta bagitu, ju dong pegang tamba di negrí baru dong lai.
5 Ais itu, ju raja dari sablá salatan, andia negrí Masir, nae jadi kuat. Ma dia pung pagawe satu nanti jadi lebe kuat lai, ju pegang parenta di situ pake tangan besi.
6 Lewat barapa taon ju, raja Masir di salatan, deng raja Siria di utara, basakongkol ko mau babantu. Ais raja Masir kasi dia pung ana nona ko kawin deng itu raja Siria di utara, ko biar dong ika itu janji. Ma itu parampuan pung pangaru sonde batahan lama. Dia pung kuasa ju, ilang buang. Ais ju, itu parampuan deng dia pung orang dong, abis buang.
7 Ma lama-lama ju, itu parampuan pung kelu satu muncul datang. Ju dia pegang parenta, ais dia kumpul tantara bam-banya. Tarús dia sarbú malawan sang raja Siria di sablá utara. Ju dia maso pi dalam benteng ko kasi kala sang dong. 8 Waktu dia pulang pi negrí Masir, ju dia angka bawa dong pung patong songgo dong, deng barang mas-perak laen dong ju. Ais dia barenti cape deng sonde ganggu raja Siria di sablá utara sampe barapa taon.
9 Ma lama-lama itu raja di utara mau maso sarbú pi raja Masir pung wilaya parenta di salatan. Ais ju dia pulang pi dia pung tana sandiri.
10 Tarús raja Siria pung ana-ana dong mau kumpul ame tantara banya ko mau siap baparáng. Ais ju dong maju pi sarbú sang raja di salatan, sama ke aer banjer datang. Ju dong baparáng sampe di benteng pung tembok. Te raja Masir ada di situ.
11 Lia bagitu ju, raja Masir makan gigi. Ais dia kaluar deng dia pung tantara dong, ko mau baparáng malawan sang raja Siria yang datang dari sablá utara. Biar raja Siria su kumpul ame banya tantara, ma raja Masir kasi kala sang dong ju. 12 Kasi kala abis, ju raja Masir tangkap ame raja Siria pung orang dong, ko jadi dia pung tahanan paráng. Ma raja Masir tu, kapala bésar, ais dia suru dia pung orang ko bunu bekin mati dia pung musu dong, sampe baribu-ribu. Biar bunu banya orang bagitu, ma dia balóm manáng batúl. 13 Dia sonde manáng, tagal raja Siria mau kumpul ame satu tantara baru. Ma tantara baru dong tu, lebe bésar dari dia pung tantara lama dong. Lewat barapa taon ju, dia su siap dong pung sanjata deng banya alat paráng, ais dia kaluar deng dia pung tantara banya dong ko mau pi baparáng.
14 Itu waktu, bukan raja Siria sandiri sa yang malawan sang raja Masir, ma banya negrí laen dong ju. Daniel, lu pung orang Yahudi saparu yang suka baparáng, iko malawan sang raja Masir ju. Te dong mau pegang parenta di dong pung tana sandiri, deng mau lapás diri dari raja Masir pung wilaya parenta. 15 Ju raja Siria dari sablá utara datang kasi tumpuk tinggi-tinggi tana isi di benteng pung tembok, ko biar tantara dong bisa maso lewat situ. Deng bagitu, dong kasi kala dong pung musu di itu kota deng dia pung benteng. Ju raja Masir pung tantara dong sonde batahan, ais dong kala. Dia pung tantara yang paling pintar baparáng ju sonde batahan, te dong sonde kuat malawan tarús-tarús.
16 Ma raja dari Siria tu, bagarák iko dia pung suka sa. Sonde ada satu ju dari Masir pung tantara yang bisa malawan batúl sang dia pung tantara dong. Jadi negrí Israꞌel yang talalu bagus tu, yang dolu musti dengar-dengar sang raja Masir, sakarang musti dengar-dengar sang raja Siria. Ma dia pung maksud ko mau kasi ancor buang sang Israꞌel ju.
17 Ais, itu raja Siria putus ko kumpul ame dia pung tantara dong samua-samua ko mau maju pi Masir di sablá salatan. Ma dia kasi salák ko sonde usa baparáng lai. Ju dia tawar ko kasi kawin satu ana parampuan dari Siria deng raja Masir. Te dia pung maksud mau pake itu parampuan ko kasi ancor buang sang tana Masir. Biar dia pung maksud bagitu, ma sonde tau jadi ju. Dia sonde dapa ontong bagitu.
18 Ais itu ju, raja Siria pi sarbú sang orang dong yang tenga di laut pung pinggir deng di pulo-pulo. Ju dia tangkap ame banya orang.
Ma ada satu panglima paráng dari tampa laen yang paksa raja Siria ko ondor. Te raja Siria kurang ajar, deng sonde tau tunju hormat kasi sang orang laen. Ondor bagitu, ju dia jadi malu, te sonde ada yang hormat sang dia lai!
19 Ais itu ju, raja Siria pulang kambali pi dia pung negrí sandiri ais maso pi dia pung benteng. Lama-lama ju, dia sonde kuat lai. Dia su jato, ais orang sonde dapa lia sang dia lai.
20 Ais itu ju, raja yang nae ganti sang dia, angka satu pagawe ko tagi bea dari dia pung daꞌera parenta anteru. Dia pung maksud pake itu bea ko kasi tunju raja pung hebat. Ma itu pagawe tendes bekin susa sang rakyat. Andia ko sonde ada yang hormat sang raja lai. Jadi lewat dua-tiga taon sa, raja su jato. Dia pung jato tu, bukan tagal paráng, deng bukan ju tagal orang mara.
21 Ais itu ju, ada satu orang yang nae ganti dia, ma itu orang tar bae. Yang batúl, itu orang bukan turunan raja, jadi sonde ada pung hak pegang parenta bagitu. Ma dia nae sa. Te dia datang takuju, pake mulu baminya deng putar-balek orang ko janji omong kosong macam-macam, ais dia dapa pegang parenta di Siria bagitu. 22 Ju dia kasi ancor buang banya tantara. Ais dia cabu ame kuasa dari kapala agama Yahudi dong pung bos bésar yang jaga Tuhan Allah pung janji deng Dia pung orang dong. 23 Dia janji macam-macam ko biar orang dong dukung sang dia. Padahal omong kosong sa. Dia pake itu jalan ko jadi kuat, biar orang yang iko sang dia sadiki sa. 24 Sonde sangka-sangka, te dia rampas ame tampa yang paling subur dong. Deng bagitu, dia pegang parenta di daꞌera yang luas, yang dia pung nene-moyang sonde parná parenta dong. Ju dia bagi kasi orang yang iko sang dia barang mas-perak, deng barang laen yang dia rampas ame dari orang-orang dong. Dia basakongkol ko mau sarbú ame kota yang ada pung benteng dong, ma yang dia bekin tu sonde batahan lama ju.
25 Ais ju raja Siria di sablá utara kasi samangat sang dia pung tantara dong, ko biar dong baparáng malawan raja Masir di sablá salatan. Ma itu raja Masir kumpul ame tantara lebe banya lai, ju malawan bale sang dia pung musu. Ma raja Masir sonde bisa manáng, tagal raja Siria ator siasat deng pake putar-balek macam-macam. 26 Te ada orang Masir yang biasa makan-minum sama-sama deng raja di istana, ma dong sandiri yang cari jalan ko biar raja Masir jato. Nanti dia kaná ancor buang. Dia pung tantara ju lari, sama ke aer banjer kasi anyo kayu karíng. Tantara bam-banya dong ju mati dalam itu paráng.
27 Ais itu ju, itu raja dua orang dudu ko makan di satu meja. Satu baputar-balek satu, tagal dong dua pung hati cuma tau pikir jahat tarús sa. Satu coba batipu ame satu, ma sonde jadi, te Tuhan Allah yang nanti ator dia pung waktu yang pas. 28 Waktu raja Siria mau pulang pi dia pung negrí sandiri, dia bawa ame banya barang mahal dong. Ma dia sonde puas, te dia putus bekin rusak Tuhan pung janji deng Dia pung orang Israꞌel dong. Dia bekin iko dia pung mau, ais baru dia pulang pi dia pung negrí sandiri.
29 Ma pas dia pung waktu ju, raja Siria pi ulang lai ko baparáng malawan sang raja Masir di salatan. Ma ini kali sonde sama ke waktu dolu. 30 Te ada banya kapal dari sablá barat yang datang baparáng malawan sang raja Siria tu. Andia ko dia pung hati jato, ais dia deng dia pung tantara dong ondor. Ma dia maruak, sampe dia kasi tunju dia pung mara, malawan samua orang yang pegang Tuhan pung janji. Ma dia ju kasi tunju dia pung hati bae sang orang yang bale balakang kasi tenga Tuhan pung janji.
31 Ais raja Siria utus dia pung tantara dong, ko maso pi benteng di kota Yerusalem. Ju dong maso pi dalam Tuhan Allah pung Ruma Sambayang Pusat di situ, ais bekin kamomos itu tampa barisi. Dong suru bilang, ‘Kapala agama dong sonde bole bekin korban bakar, yang dong biasa bekin tiap hari!’ Ais itu ju, dong kasi badiri satu patong songgo di tampa yang sonde pantas buat dia, andia di tampa pamali di Tuhan Allah pung Ruma Sambayang Pusat, sampe orang dong sonde sambayang lai di itu tampa. Andia ko Tuhan Allah bale balakang kasi tenga itu tampa.a
32 Ais raja Siria mulu baminya deng bajanji omong kosong macam-macam, ko biar orang yang bale balakang kasi tenga Tuhan pung janji, iko sang dia. Ma orang yang kanál Tuhan Allah deng batúl, deng iko sang Tuhan nanti sonde ondor, te dong tanam kaki ko malawan sang itu raja.
33 Ada pamimpin dong yang mangarti banya hal, yang tunju jalan kasi sang banya orang ko biar dong tau musti idop karmana deng bekin karmana. Ma ada pamimpin saparu, dong lempar maso pi dalam bui; saparu, dong rampas ame dong pung barang; saparu, dong bunu bekin mati pake kalewang; deng saparu lai, dong bakar idop-idop. 34 Waktu ini sangsara macam-macam ni jato kaná di pamimpin Yahudi dong, orang dong cuma bantu asal-asal sang dong sa. Banya orang janji mau tolong, ma dong pung janji omong kosong sa. 35 Pamimpin saparu yang mangarti banya hal, kaná siksa, ais dong pung parcaya tagoyang. Deng bagitu, dong kaná coba, ko biar dong jadi barisi sama ke mas tulen, te sonde ada kamomos di dong pung hati deng dong pung idop lai. Ini sangsara dong maen jalan tarús-tarús sampe pas dia pung waktu.’
Ada raja yang kapala bésar
36 Ais, itu ana bua dari sorga sambung dia pung omong bilang, ‘Itu raja dari Siria mau bekin iko dia pung suka sandiri sa. Dia angka-angka dia pung diri. Dia kasi tau orang bilang, “Beta ni, lebe hebat dari samua dewa-dewi dong!” Dia ju omong bekin rusak nama bae dari Tuhan Allah yang Paling Tinggi, yang lebe hebat dari samua dewa-dewi dong. Itu raja karjá apa sa, na, jadi, sampe waktu yang Tuhan pung mara su turun. Te samua yang Tuhan kasi tau memang bilang mau jadi, na, pasti jadi pas dia pung waktu.b 37 Itu raja pung nene-moyong parná songgo sang dong pung dewa-dewi, ma itu raja sonde tunju hormat kasi sang dong ju. Parampuan dong suka songgo sang dewi satu, ma itu raja sonde kasi tunju hormat sang dia ju. Biar lai dewa-dewi mana sa, na, itu raja sonde tunju hormat kasi sang dia. Te dia anggap diri lebe hebat dari samua dewa-dewi dong.
38 Biar bagitu, ma itu raja mau songgo sang dewa satu yang dia pung nene-moyang sandiri dong sonde kanál, andia dewa yang tukang jaga benteng dong. Ais dia kasi itu dewa mas, perak, batu mangkilat, deng barang mahal yang laen dong. 39 Dia baparáng malawan sang benteng yang paling kuat dong, bawa nama dewa dari tampa yang jao ko tolong sang dia. Kalo orang mangaku dia, ju dengar-dengar sang dia, na, dia tunju hormat kasi sang dong, ais angka sang dong ko dong pegang parenta sang banya orang. Dia ju bagi tana kasi sang dong, asal dong bayar.
40 Kalo itu waktu su mau deka abis, na, raja Masir di salatan baparáng ko mau usir buang sang raja Siria di utara. Ma raja Siria mau sarbú bale sama ke satu angin tofan yang fuu datang. Te dia datang bawa banya kareta paráng, tantara nae kuda dong, deng kapal bam-banya. Dong nae sarbú malawan banya negrí. Kasi kala sang dong, ju dong lari lewat sama ke satu banjer bésar datang. 41 Dia ju maso sarbú ame itu Tana Bagus, andia tana Israꞌel. Orang bam-banya dong jadi korban. Ma orang dong di tana Edom, tana Moab, deng orang Amon saparu lolos, deng dong sonde kala batúl-batúl dari dia. 42 Dia kasi kala banya negrí. Tana Masir ju sonde lolos. 43 Dia rampas ame hak ko ator barang mas deng perak, deng samua macam barang mahal yang orang Masir kasi sambunyi dong. Dia ju pegang parenta di tana orang Libya, orang Etiopia, deng orang Sudan.
44 Ma dia dengar kabar dari sablá timur deng dari sablá utara yang bekin dia pung hati jadi tar enak. Andia ko dia maruak, ais pi ko mau kasi ancor buang banya tampa. 45 Nanti dia pasang raja pung tenda di satu tampa. Di situ, Laut Tenga ada di dia pung sablá barat, deng Tuhan pung gunung yang hebat ada di dia pung sablá timur. Waktu dia di situ ju, dia pung waktu su abis, ma sonde ada yang datang tolong sang dia.’