Paulus si lasi asa kota Tesalonika
17
Èle èèna ka, Paulus dènge Silas kako taruu. Rèngu kako re kota èci, ngara na Ampipolis, lasi asa kota leo èci, ngara na Apolonia. Nèti nèi, rèngu kako taruu hari asa kota Tesalonika. Ètu èèna, abhu èmu manèngi-mangaj'i dhèu Yahudi cue.
2 Dhu tema le, ladhe d'ai era èci dhu abhu èmu manèngi-mangaj'i, aa lèke dènge lod'o a'oro sasab'a dhèu Yahudi, Paulus la'e sabaj'a dènge dhèu ètu sèra. Ètu Tesalonika, Paulus maso asa d'ara èmu manèngi-mangaj'i rèngu kahèi. Ka na padhue-padhai dènge rèngu madhutu isi Sasuri Mola-Mèci Ama Lamatua. Paulus madhutu sabaj'a dènge dhèu sèra d'ai tèlu migu. 3 Nèngu peka dènge si, aku nèngu na, ‘‘Ladhe èdhi parisa paie Sasuri Mola-Mèci Lamatua, èdhi te'a, na, nèti uru ka mai ra suri tèke le, na, Dhèu dhu Lamatua moa tèke èèna, limuri mai abhu j'aj'èra ae titu kèna, toke d'ai Na madhe. Te ngaa Lamatua pake koasa Na ho pamamuri hari Ne. Doe ne'e, èdhi te'a le, na, Dhèu dhu Lamatua moa tèke èèna, nuka Yesus!’’
4 Ropa tadèngi rare sèmi èèna, abhu dhèu Yahudi dhu sèmi rare lii padhai Paulus, hèia ra pa'èci dènge ne. Ètu talora dhèu dhu sèmi rare lii padhai lii nèngu sèra, abhu dhèu Yunani kahèi, dhu d'ara d'èi padètu Lamatua. Aa abhu kahèi pèri-pèri dhèu bhèni kapai ètu kota èèna.
5 Te ngaa ama-ama dhèu Yahudi ètu kota èèna d'ara pèd'a, ka ra nasa. Hèia ra kakèj'i-rariu dhèu bhelu ho ra tao kaco. Lod'o dhèu pakaboko ae, ka ra tao maruru ètu d'ara kota èèna. Ra tenge Paulus dènge Silas ho neo nuni rèti asa era dhèu maruru sèra. Ka ra lasi maruru asa èmu Yason, lula Paulus dènge Silas pea ètu èèna. 6-7 Te ngaa ra abhu boe Paulus si ètu èèna. Ka ra nuni rèti Yason dènge pèri-pèri dhèu parcaya asa era pama'ète lii langu. Ra pasala Yason si, aku rèngu na, ‘‘Limuri ne, dhèu rai leo maso asa kota èdhi. Rèngu tao maruru ètu mia-mia. Rèngu neo pa'ele atora ètu kota èdhi, ho gati dènge atora rèngu! Aa Yason ka dhu sèmi nare dhèu sèra manubha ètu èmu na! Rèngu aa'i-aa'i ra lab'a atora èdhi, lula rèngu ro'o boe sogo-tagu dhèu aae kapai Roma, nuka Keser. Rèngu sogo-tagu dhoka dhèu aae leo èci, ngara na Yesus.’’
8 Ropa tadèngi rare lii èèna, ngangee dhèu kapai dènge dhèu-dhèu dhu ètu sèra sa, mulai kaco. 9 Hèia dhèu-dhèu kapai kota pua Yason dènge dhèu parcaya leo sèra, b'ae doi, j'aj'i mi tadha rèngu tao heka maruru, dènge rèngu rai boe. Ladhe b'ae rare, heka dhèu kapai sèra patabuli eele Yason si kèna.
Paulus si lasi asa kota Berea
10 D'ai mèda èèna, dhèu parcaya ètu kota Tesalonika sèra pangee, na, ‘‘Be'a risi èdhi pua Paulus dènge Silas pakèd'i lasi asa era leo.’’ Ka ra pua dua ra lasi asa kota èci, ngara na Berea. D'ai nèi, ka dua ra maso asa èmu manèngi-mangaj'i dhèu Yahudi. 11 Dhèu Yahudi ètu Berea sèra, leo nèti dhèu Yahudi ètu Tesalonika. Te rèngu d'èi nanene, aa neo sèmi rare lii padhai lii Paulus si. Dhèu Berea sèra nanene paie Paulus si, ka ra parisa toke lutu isi Sasuri Mola-Mèci Ama Lamatua bèli-bèli mèu-mèda. Rèngu neo re'a, ngaa dhu Paulus si peka, lèke do aad'o. 12 Nèti èèna ka, dhèu Yahudi ae ètu èèna, parcaya Lamatua Yesus. Mesa boe rèngu di, te abhu dhèu aae-dhèu kapai Yunani sèra dhu parcaya kahèi. Rèngu dhu parcaya sèra, abhu dhèu bhèni dènge dhèu mone.
13 Te ngaa ropa dhèu Yahudi ètu Tesalonika tadèngi, na, Paulus si aj'a kahèi Lii Holo-Nori Lamatua ètu Berea, ka rèngu mai dadugu-rariu dhèu Berea sèra, sèna ka ra tao maruru ètu èèna kahèi. 14 Nèti èèna ka, dhèu parcaya ètu Berea sèra lere Paulus lai-lai asa sebhe dhasi. Te ngaa Timotius dènge Silas pea taruu ètu Berea. 15 Dhèu sèra lere Paulus d'ai kota èci, ngara na Atena. Ka ra tèke eele ne ètu nèi, aa rèngu lèpa hari mai asa Berea. Rèngu rèti lii moa Paulus hia Timotius dènge Silas, sèna ka pamata ia ka, ho mai pa'èci dènge nèngu ètu Atena.
Paulus ètu kota kapai Atena
16 Lod'o Paulus mate mamai Silas dènge Timotius, d'ara na j'èra, lula na nèdhi era sogo-tagu ae titu kèna ètu d'ara kota Atena.
17 Te ngaa ètu èèna, abhu dhèu Yahudi dènge dhèu leo kahèi, dhu manèngi-mangaj'i mi Ama Lamatua. Ka Paulus maso asa d'ara èmu manèngi-mangaj'i sèra, ho padhue-padhai dènge rèngu. Bèli-bèli èèna, nèngu la'e d'ara pasa kahèi, ho padhai lii dènge cee dhu na rage. 18 Aa na pakarèi kahèi dènge mese-mese nèti dua kaboko dhèu ètu èèna. Ca kaboko madhutu a'aj'a Epikuros, aa ca kaboko hari, ngara na Stoa.a Ropa na padhai lii, peka na, Yesus mamuri hari nèti mamadhe Na, dhèu cahag'e puu-pee, peka na, ‘‘Leko-monya!’’ Abhu cahag'e dhu lalangu ne, peka na, ‘‘Dhèu ne'e ne, neo laka-seti èdhi ho sogo-tagu dhèu dedha-liru na dhu èdhi tadhe boe!’’
19-21 Dhèu Atena dènge dhèu leo dhu mai pea ètu era èèna, ladhe tadèngi lii hiu, do j'ara hiu, na, dhèu d'èlu-mèu sèra tema madhèdi pakaboko ètu ledhe iiki èci, ngara na Areopagus, ho pasilu ngangee ètu èèna. Èle èèna ka, pèri-pèri dhèu nèti rèngu gale rèti Paulus asa nèi, ka ra peka dènge ne, aku rèngu na, ‘‘Èu peka sèku dènge ji'i a'aj'a hiu èèna! Te èu padhai lii j'ara hiu dhu pamalaa ji'i. De ji'i manèngi èu lole hari ku ciki, ho ji'i nge'a mèu.’’
22-23 Hèia Paulus kèd'i titu, ka na padhai lii, peka na, ‘‘Miu dhèu Atena aa'i-aa'i mi! Ja'a kako palème le d'ara kota miu ne, ka ja'a ke'a, na, miu maj'èni madhutu agama. Ja'a kèdhi era sogo-tagu miu ètu mia-mia. Aa ja'a kèdhi hadhu sogo-tagu èci kahèi, dhu suri, peka na, ‘Hadhu sogo-tagu ne, era sogo-tagu dhèu dedha-liru leo dhu ji'i tadhe boe!’ Sasoa na, miu sogo-tagu le Ama Lamatua, te ngaa miu tadhe mèka Ne. Nèngu ne ka dhu ja'a peka dènge miu.
24 Nèngu ka dhu paj'aj'i dedha-liru, rai-haha dènge isi ra aa'i-aa'i. Nèngu kahèi Lamatua nèti ngaa-ngaa aa'i-aa'i ètu dedha-liru dènge rai-haha. De Nèngu pea boe ètu d'ara èmu sogo-tagu dhu dhèu rai-haha tao. 25 Nèngu ka dhu hia a'ae dènge mamuri mi èdhi. Aa Nèngu ka dhu pala-bagi ngaa-ngaa aa'i-aa'i dhu èdhi parluu. Te ngaa Nèngu parluu boe ngaa-ngaa. De èdhi dhèu rai-haha bisa boe tulu Nèngu.b 26 Nèti dhèu èci di, Lamatua paj'aj'i dhèu aa'i-aa'i ètu rai-haha ne. Lamatua ka dhu papala rai mi suku-suku ètu rai-haha. Aa Nèngu kahèi dhu paca'e-papuru dhèu paredha madhutu lod'o ra èci-èci.
27 Nèngu tao sèmi èèna ka, lula d'ad'èi Nèngu sèna ka èdhi dhèu rai-haha patangi-tenge j'ara ho patadha pabe'a dènge Ne. Mema dhèu rai-haha tenge j'ara, teko-teko ra paraga dènge Ne. Te ngaa Nèngu kaj'èu boe nèti èdhi. 28 Lii èci, peka na:
‘Nèngu ka dhu hia èdhi a'ae.
Nèngu ka dhu hia èdhi mamuri.’
Lii hini èci nèti miu, peka na,
‘Mamuri èdhi mai nèti nèngu.
Nèti èèna ka, èdhi j'aj'i ana-èpu nèngu.’
29 Mema lèke ka sèmi èèna. Èdhi aa'i-aa'i ti, ana-èpu Ama Lamatua. De baku pangee, na, Ama Lamatua sama sèmi mèdha sogo-tagu dhu dhèu rai-haha tao nèti hualaa, do hualaa pudhi, do hadhu, madhutu ngangee rèngu. 30 Uru-uru sèra, mema dhèu dhae re'a mèka j'ara ne'e. Nèti èèna ka, Ama Lamatua soro tèke rèngu mamuri madhutu gagoa rèngu. Te ngaa limuri ne, Nèngu d'èi heka èdhi mamuri sèmi èèna. Nèti èèna ka, Na paredha ho èdhi tèke eele mèdha sogo-tagu sèra, aa lati ka madhutu Ne. 31 Na peka tèke le lod'o èci, ho Na neo huku dhèu rai-haha aa'i-aa'i ra, lula sasala-sasigo rèngu. Aa Na paj'uj'u mema Dhèu èci j'aj'i Dhèu Pama'ète Lii Langu. Dhèu èèna ka dhu bèli-camèd'a pama'ète lii langu dènge mola. Limuri ne, èdhi te'a le Dhèu Pama'ète Lii èèna, cee ka Nèngu ne. Nèngu èèna dhu madhe le, te ngaa Ama Lamatua pamamuri hari Ne.’’
32 Te ngaa ropa ra tadèngi Paulus peka, na, dhèu madhe mamuri hari, ka dhèu cahag'e dhu pakaboko ètu èèna mari ke'e-ke'e sène. Aa dhèu cahag'e hari d'èi nanene, peka na, ‘‘Ji'i neo nanene èu era. Te ngaa lod'o leo hari ku laa.’’ 33 Hèia Paulus kèd'i eele era èèna. 34 Te ngaa abhu kahèi dhèu dhu pa'èci dènge ne, lula rèngu parcaya le Lamatua Yesus. Nèti talora rèngu sèra, abhu dhèu tuka parisa lii langu ètu Areopagus, ngara na Dionisius. Aa abhu dhèu bhèni èci, ngara na Damaris. Abhu kahèi pèri-pèri dhèu leo hari dhu madhutu rèngu.