(no title; continuation of 30 sayings)
24
Jang kapingin jadi sama ke orang jahat dong.Jang rindu mau jadi dong pung kawan.
2 Te orang jahat dong pung hati cuma tau pikir bekin ancor tarús sa.
Dong pung omong bekin kaco tarús sa.
3 Kalo mau bangun ruma, na, pikir panjang dolo.
Apalai mau bangun isi ruma, na, kotong musti pikir panjang ju.
te ruma jadi kuat kalo kotong mangarti banya hal.
4 Inga te, kalo orang dalam ruma dong mangarti banya hal, na,
kamar dalam ruma dong su isi ponu deng barang mahal dong.
5 Orang yang pikir panjang pung kuat,
lebe dari orang kuat pung kuat.
Orang yang mangarti banya hal dong,
lebe hebat dari orang kuat dong.
6 Inga te, kalo mau pi baparáng, na,
minta nasiat dari banya orang dolu.
Te kalo lu mau manáng, na,
lu musti dengar nasiat dari orang yang tau itu hal dong.
7 Mangarti banya hal tu, talalu tinggi kasi orang bodo yang sonde mau dengar dong.
Dong sonde bisa gape.
Kalo orang bésar dong bakumpul ko mau timbang parkara, na,
orang bodo sonde omong apa-apa.
8 Orang yang suka susun rancana jahat,
sonde lama te, dia dapa nama, ‘tukang bekin kaco’.
9 Kalo susun akal jahat, na, itu dosa.
Tukang ba'olok yang bekin rusak orang pung nama dong,
bekin jengkel samua orang.
10 Kalo lu dapa susa,
ais lu jadi ilang hati, na,
lu pung kuat tu, kici ana sa.
11 Kalo orang mau bunu orang yang sonde ada pung sala, na,
lu jang dudu tanganga bodo ko kasi tenga dong mati sa.
Lu musti cari jalan ko kasi salamat sang dong.
12 Jang coba pake alasan macam-macam bilang, “Jang mara, te beta sonde tau.”
Te Tuhan Allah tau samua.
Dia tau lu pung isi hati.
Dia tau kanapa lu sonde bekin apa-apa.
Dia timbang samua deng jaga sang lu.
Jadi, kalo lu omong bilang, “Beta sonde tau ma!”
Inga te, Tuhan Allah tau dia pung batúl.
Jang lupa, te nanti Dia balas tiap orang iko dong pung bekin.
13 Ana, é! Minum madu, te itu bae.
Deng yang malele kaluar dari fanik pung sarang tu, rasa manis ju.
14 Inga te, kalo lu pikir panjang,
itu rasa manis sama ke madu.
Kalo lu mau mangarti banya hal bagitu, na,
lu pung masa depan su bae,
deng lu sonde ilang samangat ju.
15 Lu jang jadi sama ke tukang rampok,
yang tunggu ko mau tepa orang idop lurus di dong pung ruma.
Jang bekin jahat di orang idop barisi pung ruma.
16 Inga te, biar orang idop lurus dong jato tuju kali,
ma dong bangun kambali lai.
Orang jahat dong sonde bagitu,
te kalo dong kaná calaka satu kali sa,
dong abis memang!
17 Waktu lu pung musu dong jato, na,
lu jang balompa sanáng.
Jaga lu pung hati ko biar lu jang sanáng,
waktu dong kaka'e.
18 Inga te, kalo lu jadi sanáng deng orang laen pung susa bagitu,
TUHAN Allah su tau, deng Dia sonde sanáng.
Jang sampe Dia kasi dingin Dia pung mara sang lu pung musu dong ju.
19 Jang susa hati gara-gara orang jahat dong pung bekin-bekin.
Jang iri ko mau jadi sama ke dong.
20 Inga te, orang jahat dong sonde ada pung nasib bae.
Nanti dong ilang buang,
sama ke Tuhan ada kasi mati dong pung lampu.
21 Ana, e! Lu musti taku deng hormat sang TUHAN Allah deng raja ju.
Jang bakawan deng orang yang mau malawan sang dong.
22 Inga te, nanti orang macam bagitu dong ancor capát.
Kalo Tuhan deng raja mau bekin rusak sang dong, na,
sonde ada orang yang tau dia pung ujung sampe di mana.
Nasiat dari orang laen dong
23 Ini dong ni, andia nasiat dari orang yang pikir panjang dong.
Kalo lu timbang parkara, na,
jang bapili muka, deng jang barát sablá.
Te itu sonde bae.
24 Sonde bae kalo tukang putus parkara kasi tau orang jahat dong bilang,
“Sonde apa-apa. Te beta putus bilang lu sonde sala.”
Inga te, nanti orang banya dong kasi kutuk tukang putus parkara macam bagitu.
Suku-bangsa dong jengkel mati sang hakim model bagitu.
25 Ma tukang putus parkara yang kasi hukum orang jahat dong,
nanti rakyat dong sanáng ju.
Te orang dong talalu suka hakim macam bagitu,
ais dong minta ko Tuhan kasi berkat bam-banya sang dong.
26 Kalo orang manyao pake kata yang jujur deng sonde putar-balek, na,
itu sama deng dia ada ciom manis sang lu.
Itu, baru kawan batúl-batúl.
27 Pikir panjang dolo.
Andia, bekin siap samua-samua di kabón dolu,
baru mulai bangun ruma.
28 Kalo lu jadi saksi di muka tukang putus parkara, na,
jang lempar sala yang sonde ada pung dasar,
deng jang putar-balek sadiki ju.
Omong yang jujur sa.
29 Jang omong bilang, “Orang yang su bekin jahat sang beta tu,
nanti beta balas yang sama kasi sang dia!
Dong bekin karmana sang beta, na,
beta bekin bagitu kasi sang dong ju.”
30 Satu kali, beta jalan lewat di pamokol pung kabón.
Beta jalan lewat di orang bodo pung kabón anggor.
31 Beta lia bae-bae ju,
itu kabón su ponu deng rumput baduri.
Rumput liar su tutu ame itu kabón.
Deng dia pung pagar batu su rubu buang.
32 Beta lia bae-bae itu kabón.
Beta pikir ame dia pung tuan, andia itu pamokol tu.
Ais beta balajar banya dari dia ju.
33 Te kalo beta omong bilang,
“Biar ko beta tidor tamba sadiki lai.”
“Biar ko beta baring-baring tamba sadiki lai.”
“Biar ko beta angka kaki denga lipa tangan ko sante tamba sadiki lai.”
34 Ati-ati, ó! Te miskin mau tepa ame sang lu,
sama ke tukang rampok papoko takuju sang lu.
Nanti lu jadi miskin-malarat,
sama ke orang pegang barang tajam su lari bawa lu pung barang dong samua.
Itu tu, yang beta balajar dari pamokol dong.a