Tenge dhèu èmu hia Isak
24
Tèu-tèu mamuri Abraham madhera titu kèna. LAMATUA ladhe-leru ne dènge be'a, aa hia ne mamuri dènge mera-milu. 2-3 Abraham dhu dènge dhèu èci dhu na lèka ho ladhe-leru mèdha-panyau na. Ca lod'o, Abraham paroa nare, ka peka dènge ne, aku nèngu na, “Mu pasa dhilu èu paie-iie! Ja'a manèngi sèna ka èu subha madhe dènge kolongara LAMATUA.a Nèngu ka, Ama Lamatua dhu tao dedha-liru dènge rai-haha ne. Dhu peka na, èu bisa boe more ana bhèni nèti dhèu Kana'an, ho paleo dènge ana ja'a Isak. 4 Te ngaa èu hud'i lamu ku asa rai èta-èsu ja'a, asa a'ari ja'a. Ho tenge ètu rèngu sèi, ana bhèni ca dhèu, ho mu paleo dènge ana ja'a ne.”
5 Hèia dhèu sab'a ne karèi Abraham, aku nèngu na, “Be'a, ama! Te ngaa, sèmi ana bhèni na d'èi boe mai asa ne'e, na tasamia? Ladhe sèmi èèna, hud'i ja'a kèti ana ama ku, ho hia ne leo-èmu ètu nèi, do tasamia?”
6 Hèia, aku Abraham na, “Èu nanene paie! Masi ka tasamia èèna ka, mage èu mèti ana ja'a ne, asa nèi kahèi! 7 Mu sanèd'e, te LAMATUA dhu nèd'u koasa ètu dedha-liru, ka dhu lere ja'a nèti rai èta-èsu ja'a, asa dedha-rai ne'e ne. Aa dhu Na pa'èki le lii pajaji dènge ja'a, dhu peka na, ‘Èèna na, Ja'a hia rai ne aa'i-aa'i mi ana-èpu èu.’ De èu baku madha'u. Sad'i lamu. Te èèna na, Lamatua pua ana pajuu Na nèti sorga, mai bhoke j'ara hia èu, sèna ka èu paraga dènge ana bhèni, dhu èèna na j'aj'i dhèu èmu ana ja'a. 8 Te ngaa ladhe ana bhèni na d'èi boe mai asa ne'e, lii soo-subha ne lèke boe èu. Masi ka tasamia na, èu bisa boe mèti ana ja'a asa nèi.”
9 Hèia dhèu ne, ded'e subha dènge Abraham, ka na peka, èèna na, nèngu tao madhutu dad'èi Abraham aa'i-aa'i.
10 Ka dhèu èèna pili nare badha onta canguru ngi'u. Hèia na hua rupa-rupa mèdha dhu kab'ua asa dedha onta se. Hèia la'e ka asa kota Nahor, ètu rai Mesopotamia.b
11 Nèbhu-nèbhu ka mone ne d'ai kota èèna. Hèia na ae kabhèsu dènge onta sèra ètu sebhe kota èèna, dètu dènge madha èi èci. Na ae èèna d'ara lod'o nihia le, ropa ana bhèni-ana bhèni kota èèna mai rara èi ètu madha èi èèna. 12 Hèia dhèu ne sabaj'a, peka na, “LAMATUA, Èu ka dhu j'aj'i Ama Lamatua nèti lamatua ja'a, Abraham. Bhoke j'ara hia ja'a, sèna ka kakako ja'a ne dènge kab'ua. Pad'elo sasue Èu mi lamatua ja'a, aa baku bhèlu lii pajaji ne dènge ja'a. De hia la ja'a paraga dènge ana bhèni dhu èèna na j'aj'i dhèu èmu Isak. 13 Lamatua, ja'a ka titu ètu karasa madha èi ne. Aa ana bhèni-ana bhèni nèti kota ne, mai rara èi ètu ne'e. 14 De ja'a manèngi sèmi ne'e: ladhe ja'a padhai lii dènge ana bhèni èci, peka na, ‘Ana, ee! Papuru ku èru èi èu hia ja'a kinu.’ Ho ladhe na dhaa, peka na, ‘Ama, minu la! Aa, pe ja'a hia dènge onta ama, rinu hèi!’ J'ara ne'e ne j'aj'i tadha dhu peka na, ana bhèni ne ka dhu Ama Lamatua paj'uj'u, j'aj'i mi dhèu èmu Isak! Dènge tadha sèmi ne'e, ja'a ke'a na Lamatua pad'elo le babe'a mi Abraham, lamatua ja'a èèna.”
Dhèu sab'a Abraham paraga dènge Ribka
15-16 Dhu na sabaj'a nare mèka, ana bhèni ca dhèu mai. Ngara na Ribka. Nèngu ne, èpu nèti ari Abraham, nuka Nahor, dènge dhèu èmu na, Milka. Ama Ribka, ngara na Betuel. Ribka ne, bhèni iia nia boe, aa pa'èci nèdhi mèka dènge mone. D'ai era èèna, puru asa d'ara èi la'e, ka na isi èru èi na. Nèbhu boe, ka ca'e mai sa dedha.
17 Ropa nare dedha, ka dhèu sab'a Abraham èèna, la'e padètu dènge ne. Hèia na manèngi, peka na, “Ana. Hia ku ja'a kinu ciki.”
18 Ka na dhaa, “Minu la, ama!” Hèia na papuru ka èru èi na, ka na hia dhèu ne ninu. 19 Ropa ninu èle, ka ana bhèni ne peka na, “Pe ja'a laku dhui hari èi, sèna ka hia onta ama se, rinu toke bècu.” 20 Ka la'e bhori èi dhu risi, asa d'ara karab'a badha. Hèia na ca'e-la'e mai pèri-pèri hari, dhui èi, ho hia onta se rinu toke bècu. 21 Te ngaa dhèu sab'a Abraham, titu ka mau-mau, na taru kira ka ana bhèni ne sab'a. Ka na pangee ètu d'ara na, aku nèngu na, “Ele boe nèngu èèna ka ne'e, dhu Lamatua paj'uj'u.”
22 Onta se rinu toke bècu. Hèia dhèu ne nare kadheli sahènga, dènge kanau ca pasa. Mèdha se dhu tao nèti hualaa. Ka na pasa mi sahènga dènge pasaluu mi ai kariu dènge g'ana ana bhèni ne.c 23 Èle èèna ka, dhèu ne karèi ne, aku nèngu na, “Ana, ama mu, ngara na cee? Ladhe mo'o, na ja'a manubha taha ètu èmu ama mu.”
24 Hèia na dhaa, “Ngara ama ku, na Betuel. Aa ngara baki ku, Nahor. Dènge ngara bèi ku, Milka. 25 Ètu èmu ji'i, era j'unu ae, de d'ai miu j'unu. Aa j'u'u ae kahèi, ho hia badha miu se ra'a.”
26 Hèia dhèu sab'a ne pahaha iisi ho mangaj'i mi LAMATUA. 27 Ka na peka, aku nèngu na, “Koa-kio kolongara Lamatua! Ama Lamatua bhoke le j'ara hia ja'a, ka ja'a paraga le dènge a'ari lamatua ja'a Abraham ètu kabarai ne'e. Dènge j'ara ne'e, Lamatua pad'elo sasue Na mi lamatua ja'a, Abraham, aa tao madhutu sama sèmi lii pajaji na dènge ja'a.”
28 Èle èèna ka, ana bhèni ne rai la'e asa èmu, na lolo dènge isi èmu na ngaa dhu j'aj'i le èèna. 29-30 Ana mone Ribka, ngara na Laban. Ropa Laban ladhe nèdhi mèdha hualaa se, aa na tadèngi lii lolo ana hèni na, ka rai asa li'u la'e. La'e soru dhèu sab'a Abraham dhu titu era dènge onta ra ètu madha èi. 31 Hèia Laban peka, aku nèngu na, “Ama! LAMATUA ka dhu lere miu mai dènge karej'e-karae d'ai ne'e. De baku titu mi li'u ne! Mai lati sa èmu ji'i, te ji'i lalau ngare le kama. Nganga'a hia badha se, dhu tesa.”
Dhèu sab'a Abraham lii d'ai Ribka hia Isak
32 Hèia dhèu sab'a Abraham ne, madhutu dènge ka Laban, lasi èmu Betuel. Ka Laban si papuru mèdha-panyau nèti dedha onta se. Èle èèna ka, ra panga'a onta se. Rèti èi, hia dhèu sab'a dènge anga na se, ho rase haga. 33 Ropa lalau rare nganga'a-nginu ètu dedha mei, dhèu sab'a ne padhai lii, aku nèngu na, “Ji'i neo nga'a ne, te ngaa ja'a lole uuru ku, mamai ja'a ne.”
Ka Laban dhaa, peka na, “Ama, mu padhai lii ngaa, na peka ka laa.”
34 Hèia dhèu èèna peka, aku nèngu na, “Ja'a ne, dhèu sab'a nèti baki miu Abraham. 35 LAMATUA hia Abraham, lamatua ja'a èèna, mèngi-nale ae titu kèna, ka na kaja-su'i. Lamatua pala-bagi ne doi hualaa pudhi dènge hualaa iia; ènu dhèu bhèni dènge dhèu mone, dènge badha-manu ae-ae, sèmi: sapi, onta, keled'ei, kahib'i-ka'ia, dènge kahib'i-kalèbho. 36 Lod'o lamatua ja'a se, bhèni-mone d'ai heka ku, ka Sara nara iisi ana mone ca dhèu. Nèngu ka dhu bèli-camèd'a unu aa'i pusaka ama na. 37 Ka Abraham pua ja'a subha, peka na, ‘Mage èu more ana bhèni Kana'an kahèi, ho paleo dènge ana ja'a, Isak. 38 Te ngaa èu hud'i more ana bhèni nèti a'ari ja'a unu ku, ho sèna ka j'aj'i dhèu èmu na.’
39 Hèia ja'a karèi ne, aku ja'a na, ‘Tasamia, ladhe ana bhèni ne, no'o boe madhutu ja'a mai sa ne'e?’
40 Ka na peka, ‘LAMATUA dhu ja'a madhutu dad'èi Na, pe Na paleha ana pajuu Na nèti sorga, mai bhoke j'ara hia èu, sèna ka èu abhu ana bhèni ca dhèu nèti a'ari ja'a unu ku, ho j'aj'i mi dhèu èmu ana ja'a. 41 Te ngaa ladhe a'ari ja'a se'e ro'o boe ana bhèni na mai asa ne'e, lii subha na lèke boe mi dedha èu ne.’
42 Ka deo na, ropa ja'a d'ai madha èi èèna, ja'a manèngi-mangaj'i ètu d'ara, peka na, ‘LAMATUA nèti lamatua ja'a Abraham. Bhoke ku j'ara hia ja'a, sèna ka mamai ja'a ne dènge kab'ua. Ho sèna ka ja'a abhu ana bhèni dhu èèna na j'aj'i dhèu èmu Isak. 43 Lamatua, ja'a titu ètu sebhe madha èi ne. Aa ana bhèni-ana bhèni nèti d'ara kota ne mai rara èi ètu ne'e. De ja'a manèngi sèmi ne'e: ladhe ja'a peka dènge ana bhèni èci, aku ja'a na, “Ana, ee! Papuru ku èru èi èu, ho ja'a kinu èi ciki.” 44 Ho ladhe na dhaa na, “Oo. Minu! Aa èle na, ja'a panginu badha ama se kahèi!” Ladhe j'aj'i madhutu sèmi lii ja'a ne, na èèna ka dhu j'aj'i tadha, ana bhèni ne ka dhu Lamatua paj'uj'u nare hia ana lamatua ja'a.’
45 Ja'a dhu dhae èle mèka manèngi-mangaj'i, te Ribka dhu nare le era èèna nèti dènge èru èi na. Ropa na ca'e mai nèti d'ara èi, ja'a lii dènge ne, aku ja'a na, ‘Ana, ee! Hia ku ja'a kinu èi ciki.’ 46 Ka na papuru dènge ka èru èi na, ka na peka, ‘Oo. Minu! Aa pe ja'a panginu onta ama se kahèi.’ Hèia ja'a kinu, aa onta ja'a se oo rinu kahèi.
47 Ka ja'a karèi ne, ‘Ama mu, ngara na cee?’
Ka na dhaa, peka na, ‘Ama ku, ngara na Betuel. Aa baki ku, ngara na Nahor. Dènge ngara bèi ku, Milka.’ Hèia ja'a papake ne kadheli mi sahènga na, dènge pasaluu kanau hualaa ca pasa mi ai kariu dènge ai g'ana na.
48 Èle èèna ka, ja'a pacud'u kètu ho mangaj'i mi Lamatua, ka ja'a peka na, ‘Koa-kio kolongara Lamatua! Lamatua bhoke le j'ara hia ja'a, nèti èèna ka, ja'a paraga le dènge a'ari lamatua ja'a Abraham ètu era ne'e ne. Aa paraga le kahèi dènge ana bhèni dhu èèna na j'aj'i dhèu èmu Isak!’ 49 De ne'e ne, ladhe ama si neo pad'elo sasue mi lamatua ja'a Abraham, na mi peka pamèu dènge ja'a. Te ngaa ladhe aad'o, peka la mola-mola dènge ja'a. Ho ja'a ke'a, sèna ka tao hari ngaa.”
A'ari Ribka sèmi lii karèi dhèu sab'a Abraham hia Isak
50 Ropa dhèu sab'a ne padhai lii nare, ka Laban dènge Betuel dhaa, aku rèngu na, “Ladhe LAMATUA dhu ad'u nare le madha j'ara ne, ji'i peka lii ngaa hari. 51 Ribka ka ne'e ne. More ho mèti, sèna ka na j'aj'i mi dhèu èmu ana Abraham, madhutu sèmi dhu LAMATUA ator èèna.”
52 Ropa na tadèngi nare, dhèu sab'a ne pacud'u kètu d'ai rai, ka na manèngi makasi mi LAMATUA. 53 Èle èèna ka, nare mèdha nèti hualaa iia dènge hualaa pudhi sèra, dènge mèdha-papake dhu saraga, ka na hia mi Ribka. Aa na hia kahèi mi ana mone na dènge ina na, mèdha-mèdha dhu kab'ua aae. 54 Èle aa'i ka, heka dhèu sab'a ne dènge anga na madhèdi ra'a-rinu aa'i-aa'i ra. Ka ra j'unu ètu èèna. Bèli mad'ae èèna, dhèu sab'a ne palangu lii dènge lamatua èmu se, aku nèngu na, “Hia ka ja'a ho lèpa la asa lamatua ja'a Abraham.”
55 Te ngaa ana mone dènge ina ana bhèni na, peka na, “Te neo hari lèpa lai-lai, tao ngaa ne? Hud'i Ribka pea hari ku dènge ji'i d'ai canguru lod'o sa laa ma, heka lami kèna.”
56 Te ngaa dhèu sab'a èèna dhaa, peka na, “Waa! Baku kai ja'a! Te LAMATUA sue le ja'a, ka toke ja'a rage le bhèni dhu èèna na j'aj'i dhèu èmu Isak. De patabuli ka ji'i se, la'a peka ku dènge lamatua ji'i Abraham.”
57 Hèia ra dhaa, aku rèngu na, “Sèmi ne'e ka laa! Mai ti karèi Ribka, sèna ka te'a dad'èi na tasa mera mia?”
58 Hèia ra paroa ne, aku rèngu na, “Ribka! Di aku èu kèna. Èu neo lamu dènge ka dènge dhèu ne'e do, tasamia?”
Ka Ribka dhaa, peka na, “Ja'a ko'o.”
Isak dènge Ribka paleo èmu
59-60 Hèia ra hia Ribka dènge bhèni dhu leru ne karèi nèti ana iiki ka, ho lasi palere dènge dhèu sab'a Abraham sèra. Ka ra hia Ribka mèngi-nale, aku rèngu na, “Ji'i sanao-maena sèna ka Ama Lamatua hia èu mora iisi ana ae-ae, ho ana-èpu mu d'ai riho-kehi. Aa ji'i sanao kahèi, sèna ka ana-èpu èu sèra segi aa'i musu rèngu sèra!”
61 Èle èèna ka, Ribka dènge bhèni dhu leru nèngu na lalau ka mèdha ra, ka ra ca'e onta, pakèd'i dènge ka, madhutu dhèu sab'a Abraham sèra.
62 Isak pea ètu rai Negeb. Lod'o èèna, na heka lèpa kèna nèti madha èi Beer Lahai Roi. 63 D'ara lod'o nihia ca lod'o, na kalua nèti d'ara paleo na, la'e pasiar ciki. Ropa na boti kètu, na ladhe laa na onta-onta kako mai asa era nèngu na.
64 Ropa Ribka ladhe nèdhi Isak, hèia na puru lai-lai nèti dedha onta. 65 Ka na karèi dhèu sab'a Abraham, aku nèngu na, “Dhèu mone cee ka mai nèi?”
Ka dhèu ne dhaa, peka na, “Nèngu na, ana lamatua ja'a kèna.” Hèia Ribka nare salalu na, pa'abhe rèhu na.
66 Ka dhèu sab'a ne lolo dènge Isak, aa'i-aa'i dhu j'aj'i le. 67 Hèia Isak todhe nèti ka Ribka lasi asa d'ara paleo ina na, ka dua ra paleo ka èmu. Lula Isak sue seli eele Ribka, ka na susa heka dènge mamadhe ina na.