Mati bala nuny tanut lap ee, poro-poro Tuhan Yésus apuny
(Matius 26:1-5; Lukas 22:1-2; Yohanis 11:45-53)
14
1-2 No'o he, agama Yahudi o kpal éi kpal nuny, méd agama o tunggur nuny se lap ee wu poro-poro Yésus apuny wuma. Sununy óm Amini wuma bó, sununy sara kahany wu bang, “Dei téning! Pi ha'ai hara'any-hara'any Apuny ei, o seel du hair mati wanang aang. Ha'ai wé naim towong sara taburung ere'eng.”
Sununy sara mating du'uny du, o sele he wéd aalu ta, Yahudi hining o hair mati ba, sununy aning adén ‘Paska o Hair’, méd ‘Roti ba bibit puny dang du éi, diwing’. Wóiméd sununy na turu du wuma, taping sununy o baap-bali negri Mesir mi hele lami.a
Ei obo so yiping mneme o wali mati méd Tuhan Yésus ta ahele
(Matius 26:6-13; Yohanis 12:1-8)
3 Móny Betania bang mi, nami nu aning Simón. Turu mi du, hakiburung etana wé, nami eaalói. Bó wéd do sa tabiring aang.
No'ang wé, hair mati mi dei, Yésus méd o nami ata'ai-alolo nuny sang Simón o bang mi na adi. Taping sununy na adi hé, ei obo nu ho'o Yésus o lap ho'o. Sa butil nu ba naim wui puny atén du puny. Yiping mneme ba o wali mati bi'i ara butil du óm mi.b Aang wé, aring ei obo du ei butil o eng tele wawa ala'ang. No'ang wé, ei yiping du Yésus olong ta ahele, tawói bala-bala, sano'o o wu tubu ano'o, aada ahól wa Yésus ohadana.
4 Bó, naim be-beng piir den di, ara du mi na adi hé. Taping sununy dunu ei obo o pnene edunu duru wé, sununy óm buni aang wé, ari'ing wu bang, “Cuééh! Naba obo só wé do'ony, ei yiping ba o wali mati osaha du mong lép wewe. 5 Mi no'o le he, sa yiping du mong wail! Ee o seng witi sang nami lahala e dlam! Yiping mneme o wali du, mong só wéde'e naim piir nu éi kreseng o sewe tun nu éi aning.” Wé naim wu aabi'ing ehapa.
6 Bó, Yésus wu aboro wu bang, “Yi ha'ai ei obo óny do ano'o susu dang! Sa naab wé pnene du yi mong eduun! Nóm mi no'o, o seel du ei yiping mneme óny do méd no bo'o ta ahele. 7 Nami lahala du, yiara taping aring ana. Wé, yi sununy éita taping taru mi di no'o. Só bó Naring, lu'ung dang he, Na wói yiara hama-hama dang aang.c 8 No weceng wói lu'ung dang aang. Ei obo wéde'e yiping méd Naring ta ahele du, ei No bo'o wu alali soturu, mong só wéde'e sa yiping méd No benye ta. 9 Wuma no'o-no'o wé óó! Mong leng taru wé mi di, Lahatala o Tut No'o nami wu mating pli'i-mati walowi, ei obo o penene no'o óny do di, nami wu mating! Du'uny ee nami baarpi ei obo do wuma.”
Yudas ei nami ara sóm nu ee, Yésus wail
(Matius 26:14-16; Lukas 22:3-6)
10 No'o he, Yésus o nami ata'ai-alolo piir air nu waling aalu du, piir nu aning Yudas Iskariot. Ei heel sang agama Yahudi o kpal éi kpal nuny lap, du'uny ee Yésus wail méd nami ene. Sang sununy abung he, naab wé óm mi du, sa wu nami ara mating. 11 Taping Yahudi o mati nuny o mating pa'a du ma'éhé he, sununy óm mi no'o osaha. Wé, sununy peiha'a wu bang, “Ééi óóm Yésus wail méd niene so du'uny he, ni uil o wali wé.” Aang wé Yudas hele, Yésus ar sang nami ene éi du, o tanut lap.
Tuhan Yésus méd O nami ata'ai-alolo sununy sara Paska diwing o na adi
(Matius 26:17-25; Lukas 22:7-14, 21-23; Yohanis 13:21-30)
12 Wéd du mi, Yahudi hining o hair mati, o mi nu mi. Wéd du mi du, nami roti ba bibit puny dang du, nami dang. Méd nami nubu di amini. Wé, Yésus o nami ata'ai-alolo nuny ho'o Atana, wu bang, “Niming! Wéd óny do, téi wéd Paska o wéd. Wé Niming Aa ining he, ni sang taru mi Paska diwing o leng wu tró'óng?”
13 No'ang wé, Yésus so nami ata'ai-alolo piir aalu ahoow wu bang, “Yinang aalu yituru kota lang. Sang du mi, yi pa ei loti nu si kumbu ka'ai nu mi teweng du ahól. Yi saring wé ata'ai wa. 14 Sa sang bang taru óm lomidi he, yi ata'ai sang doop mi. Aang wé, yi bang o aaning du atana wu bang, ‘Niming! Ni tunggur leng nu wu aabang, du'uny ee Sa so nami ata'ai-alolo nuny ara Paska diwing du mi pnene waling.’ 15 Aang wé, aring ei pa bang óm bereng nu, midi tét tale mi wu yietubu. Bang óm du, ei wu tró'óng ruup aang. Yinang aalu sang na meje wé solo, du mi wu tró'óng.”
16 No'ang wé, sonang aalu kota lang. Móny doop mi na leleng air nu ba Yésus wu sununy ara mating aang du, sununy ahól. Sununy na du wu tró'óng baarpi ee, Yésus méd o nami ata'ai-alolo ara du mi Paska diwing pnene. No'ang wé, sununy sang Yésus méd o nami ata'ai-alolo o lowi.
17 Taping wéd da mudi ano'o, Yésus méd o nami ata'ai-alolo piir air nu waling aalu ar du lang. 18 Aang wé, sununy talói mihi na adi. Na adi hé he, Yésus mating wu bang, “Yi aalepeng, ee! Yiring óny do piir nu, pa sang Naring wail méd nami beng ene.”d
19 Mating dopo ma'éhé, sununy óm no'o dang aang. Sununy wu piir nu-nu Yésus atana wu bang, “Niming, naim ba Aa wu bang hé du, naring dang, ee?”
20 Yésus wu aboro wu bang, “Naim ba, Nara so roti méd hama-hama No maku óm mi, aring duru wé, Naring wail. 21 Wuma ee! Naring do, Actno'o Namino'o Abulu, uil mini mong só wéde'e nami hulu Lahatala Am Pa'a Madulung óm mi du'uny. Bó wuma! Aring ei ba Naring wail du, pa o saha ara pa'a! Mi no'o le he, aring ei du owo kai awany dang!”
Tuhan Yésus Ei sununy ar mating wu bang roti méd anggur du, sano'o Yésus wuma o wu tubu ano'o
(Matius 26:26-30; Lukas 22:14-20; 1 Korintus 11:23-25)
22 Taping sununy dei na aid hé he, Yésus roti dói nu atele aang wé, Lahatala óm no'o wu bang. Aang wé, Sa roti du ahi'i kenewe-kenewe, no'ang wé, tana wa so nami ata'ai-alolo nuny ene. Wé, Sa wu bang, “Roti óny do, No bo'o. Méd ee, adi.”
23 No'ang wé, Sa tu'ei ba anggur o si mi du atele. Sa Lahatala óm no'o wu bang. Aang wé, Sa tu'ei du tana wa so nami ata'ai-alolo nuny en na. 24 Wói wu ata'ai he, Sa wu bang, “Anggur óny do, No wi. Pa tawói hele puny naim towong hawóhó. Wi óny do sano'o o wu tubu nu puny tano'o wuma wu bang, na ba turu mi Lahatala wu peiha'a du, wéd do mi an aang. Wé méd ee, na.e
25 Aalepeng no'o-no'o wé! Dilu'u óny do mi sowa, Na wói anggur piri o si na dang aang. Sang Na Niming ara sorga mi hama-hama mihi perente puny, aang wé, Na wói na.”
26 No'ang wé, sununy dala nu wu dala puny Lahatala aning wu trany. Wé, sununy dilu'u óm du mi hele tóny Saitun biin ta'aang.
Pne'e ta he, Pétrus ei Tuhan Yésus wu kaluwi Apung ahól dang wu bang
(Matius 26:31-35; Lukas 22:31-34; Yohanis 13:36-38)
27 Taping sununy lami hé he, Yésus sununy ara mating wu bang, “Pne'e ta dilu'u he, yi baarpi Nél te'eng óhó. Nami turu mi Lahatala Am Pa'a Madulung huul wu bang,
‘Lahatala pa ei nubu bu'ung óny du amini,
No'ang wé, o nubu nuny te'eng tabiti óhó.’f
28 Na uil mini. Bó, Na pa wói No weceng aang, aang wé, Na mi No turu móny propensi Galalia laang.”g
29 No'ang wé, Pétrus teteng wu bang, “Niming! Masi naim beng Éél te'eng minu di, bó naring du nani!”
30 Yésus ei aboro wu bang, “Pétrus! Wuma, ee! Dilu'u óny do, hiu wu'ulé'é mi aalu dei he, aa Napung ahól dang du wu bang mi toow aang!”
31 Bó, Pétrus aabi'ing wu aboro wu bang, “Nain ba, Niming! Aa miin he, naring di Aara haam-hama mini. Niming na Éél te'eng dang, didi Aaring wu kaluwi dang!”
Pétrus o teneng'él nuny di, piir nu-nu wu bang du'uny.
Tuhan Yésus Ei Getsemani butu mi aa'omi
(Matius 26:36-46; Lukas 22:39-46)
32 No'o he, Yésus nuny lami so abulu sang butu nu mi, móny Saitun biin ta, aning ‘Getsemani’. Aang wé, Yésus sununy ara mating wu bang, “Yi óny do mi mihi Na danang ee, Na móny doop lowa aa'omi wé.”
33 Wé, Yésus ei Pétrus, Yakobus, méd Yohanis o lowi ara hama-hama sang. Taping du mi ma, Óm susu méd óm wói téning dang. 34 Sa sununy ara mating wu bang, “Nóm susu empiri! No tanut Napece mong só wéde'e Na mini ano'o. Yi domi mihi dei bu'ung wé.”
35-36 No'ang wé, Sa laim wa wu le-leet aang wé, Sa se plihi muding aang wé, aa'omi wu bang, “Niming, Óóm no'o! Aa wu ining he, Na susu-ma'ala óny do witi-wana sang mini orupu do'ony ei. Na ahól, na den Aa wói pnene saha dang. Wé no'o he, Niming Aa susu-ma'ala ba ma No hadana óny do atele méd wewé so Ne lete. Bó Néi ining ata'ai ei; Niming, Éi ining wé ata'ai.”
37 No'ang wé, Sa saboro wa So nami ata'ai-alolo piir towo olap wa bó, sununy mopo aru' hé. Aang wé, Sa sununy adén tóhó, no'o he Sa Pétrus ara mating wu bang, “Bah!h Pétrus Aa mopo, só? Na wa doop mi mong pa-pané'é ali bó, yi bu'ung Na danang pite'e di ta saha! 38 Tóhó eeng liwing ee, Nara bu'ung! Yióm na no'o pnene wuma du ara, só bó yi bo'o moling. Wé mi no'o le he, yi aa'omi du'uny ee sa, yi apati méd di, yi moling dang.”i
39 Aang wé, Yésus wa aa'omi wói mi nu ta. Sa wói Lahatala abang mi lami lolo, ha'ai wé susu-ma'ala óny do Sa wana ei. 40 Aang wé, Ei wói so nami ata'ai-alolo piir towo du, o lap wa. Bó, sununy wói moop aang, sununy eng awai tarowi osaha. Wé, Sa sununy wói adén tóhó bó, naab wé wói puny Éi aboro du, sununy ahól dang.
41 No'ang wé, Yésus sununy atany ahowo so mihi, aang wé Ei wói wa Lahatala abang o mi toow mi. Aang wé, Sa saboro ma sununy adén. Sa wu bang, “Yi dei tara hé só? No'ang ba! Sono'o yitele tóhó! Naim ba, Naring Actno'o Namino'o Abulu wail aring du, ho'o wanang aang. Wéd do, sununy da Napuny aang wé, Nara sang méd nami saha ene. 42 Wélung, tóhó! Yieng alele dunu móny doop lowa wé! Naim ba Naring wail aring du, ho'ang. Ma ee, pi sununy o lap wa!”
Nami Tuhan Yésus apuny
(Matius 26:47-56; Lukas 22:47-53; Yohanis 18:3-12)
43 Taping Yésus dei mating hé, mong se'udu he, Yudas naim towong ar ho'ang. Nami nei méd ti tapuru puny ho'o ee, Yésus apuny. Sununy Yahudi o kpal nuny éi prente ata'ai. Sununy du agama Yahudi o kpal éi kpal nuny, agama o tunggur nuny méd hada o tuma'a bala. 44 Yudas sununy ara sara kahany aang wé wu bang, “Yi dunu no'o-no'o! Na aanu wé amuning, yi sono'o Apuny. Aring Ei doporou ba, yi lap hé!”
45 Wé, taping Yudas nuny sang leng du mi, ei so abulu Yésus olap wa. Aang wé, sa ara ama, “Niming tunggur!” Wói o wu ata'ai he, Yudas Amuning. 46 No'ang wé, naim towong nuny du, ma ee Yésus apuny.
47 Bó, Yésus o nami ata'ai-alolo piir nu so sapada baar hi'i méd aang wé, nami nu awél béhé horo ahi'i. Ei ba, ba méd du, agama Yahudi o tuwung mati éi mangsi. 48 Aang wé, Yésus naim ba ho'o apuny du ara mating, wu bang, “Naab éi wé yi pnene do'ny? Yiéi yióm he, Naring do nami saha so? Wé yi nei méd ti tapuru puny Ne ho'o ee, Na puny? 49 Wéd aring ana Na Lahatala o Aa'omi Bang Sele mi yiawu-yiatang ta'ana bó, naim piir nu óhó wé, ho'o Na puny dang. Sono'o ma Napuny! Aring óny do wói turu mi Lahatala Am Pa'a Madulung mi huul aang.”j
50 Yésus o nami ata'ai-alolo bróic osaha. Wé sununy tóhó Él te'eng atépung.
51 Du mi du, ei awolo nu só, Yésus ata'ai amoot lolo. Sa kabala ha'it den wé puny sawaha wutele. Naim nuny di óm apuny wuma. 52 Bó nami o kabala wé solo mi puny. Aang wé, ei so aa'a te'eng saboro, o seel du ei bróic osaha.
Sununy Yésus ara agama éi pengadilan lang
(Matius 26:57-68; Lukas 22:54-55, 63-71; Yohanis 18:13-14, 19-24)
53 No'o he, nami Yésus apuny abi'ing agama Yahudi o tuwung mati o bang lang. Bang du mi du, mati bala saring talói aang. Naim ba, agama Yahudi o kpal éi kpal nuny, agama o tunggur nuny méd hada o tuma'a bala.
54 Taping sununy Yésus apuny ara sang du, Pétrus di tawuning-tawuning so we'e Yésus ata'ai, sang agama Yahudi o tuwung mati o bang mi. Saring di bang hemeng lowa, naim beng towong bu'ung hé du, ara hama-hama aawai pawa.
55 Bang óm mi du, agama o kpal éi kpal nuny méd nami ba agama o pengadilan mi kreseng ara sara mating hé. Sununy baarpi o wunanta lap ee Yésus ano'o ahala, du'uny ee wélung Yésus hukung amini. Bó nami o wunanta den ahól dang. 56 Wé, sununy saksi towong o lowi aang wé Yésus ano'o ahala. Bó sununy o mating nu dang.
57 No'ang wé, saksi piir dén-dén tóhó mating ladiming-laboro wu bang, 58 “Ni ma'éhé Ei óny do mating wu bang, ‘Lahatala o Aa'omi Bang Sele ba nami satang puny atén du, Na pa abereng aa'ol aang. Aang wé, mi taring towo he, Na pa wói atén atóhóny, bó namino'o atang puny atén dang.”’k 59 Bó, sununy o mating du, mi salahany, nu puny dang.
60 Aang wé, agama Yahudi o tuwung mati, satele tóhó naim towong apung madang mi, naim ba agama o pengadilan mi du. Aang wé, sa Yésus atana wu bang, “Naim towong wu bang Aa Na ahaal pnene waling. Dehe tro'ony wé, Aa mong poro?”
61 Yésus wu aboro pite'e di nani. Aang wé agama Yahudi o tuwung mati wói atana wu bang, “Aa dei wu bang wé! Actno'o, Aaring óny do, abuul-abulu Kristus, Lahatala o Ei ba turu mi Ei wu pahi' aang du, me nani?”
62 Yésus wu aboro wu bang, “Actno'o! Naring uru ba óny do. Yi pa baarpi dunu Nahól, Actno'o Namino'o Abulu óny do, tóny sorga mi Lahatala atang tain le mi mihi. O kuwasa mi mati, beng ara hama dang! Na pa Ara hama-hama perente puny! No'ang wé, Na pa sorga mi lou tawé'éng ara ho'o.”l
63 Yésus o mating pa'a du ma'éhé dopo'ony, agama Yahudi o tuwung mati ari'ing osaha, sang ei so kondo lóu du arat wewe. Aang wé, sa taba'a wa naim towong pengadilan mi du ene ma'éhé wu bang, “Saksi ar dang di na den dang! 64 Yi baarpi yiwél puny ma'éh aang, Ei só bobomo wu bang dopo'ony. Ei sawóhó sano'o Lahatala o Ei. Du Sa Lahatala ebiti-eng'él! Agama o hukung-prente ata'ai he, nami den sawóhó midi Lahatala ara hama he, aring nami du, uil mini wé! Wé wéd do yi wu bang tro'ony?”
Wé, sununy wu bang, “Ei óny do actno'o ahala! Wé hukung mini duru wé, wa o hadana.”m
65 No'ang wé, nami piir dén-dén ma, aang wé parang Yésus o pahur. Nami eng ta'ai, aang wé naim bihi. Ee nami ahowo wu bang, “Aaring du Lahatala aléb doro-aming taporo só he, Aa dei tepe. Aanu so satang ta'unung puny Aaring bihi hé?” Aang wé, sununy naim ba Lahatala o Aa'omi Bang Sele wu bu'ung du prente ee, ma Yésus ara lami. Nami ara heel aang wé, bihi-pal.
Pétrus ei Yésus apung ahól dang wu bang mi towo
(Matius 26:69-75; Lukas 22:56-62; Yohanis 18:15-18, 25-27)
66-67 Taping du mi, Pétrus di dei hemeng mi mihé. Aang wé, agama Yahudi o tuwung mati éi mangsi obo piir nu, ho'o dunu ahól sa aawai pau hé. Ei Pétrus apung wa'a edunu no'o-no'o aang wé, sa mating wu bang, “Wéde'e aaring di Yésus Nasaret o nami ata'ai ho'o. Abulu ee?”
68 Bó, Pétrus éi aboro wu bang, “Nani! Naab éi wé aa ta'any dopo'ony! Na Ei du apung ahól dang.” Aang wé, Pétrus hele wa, sa'ar mati mi tóhó. [Sél du ara hama he, hiu wu'ule'e.]n
69 No'ang wé, aring mangsi du wói dunu Pétrus ahól. Ei nami du mi nuny du ara mating, wu bang, “Ei óny do di, nami du éi beng!”
70 Wé, Pétrus ei aboro wu bang, “Aa tabulu so téhé'é! Na aring Ei du apung ahól dang, u!”
Lu'ung dang he, naim beng nu di du mi du, wói Pétrus ara mating wu bang, “Bah! Aa dei ladiming-laboro wu bang, aa nami nuny du ara hama-hama dang! Ah! Yi baarpi Galelea o nami dehe?”
71 Bó, Pétrus wu aboro wu bang, “Bah! Na pur-beye! Na Ei du apung ahól dang!”
72 Sa dei mating hé he, hiu wu'ule'e o mi aalu mi. Wé Yésus o mating wéde'e du Pétrus wuma, aring mating du wu bang, “Hiu wu'ule'e mi aalu dei he, aa Napung ahól dang wu bang mi toow aang.”
Petrus mating dopo wuma duru wé, sa sóm kurung mi ahany.