Tuhan Yésus Ei apai mating wa nami anggur dil mi kreseng éi ara hama
(Matius 21:33-46; Lukas 20:9-19)
12
No'o he, Yésus wói agama Yahudi o kpal éi kpal nuny, agama o tunggur nuny, méd Yahudi o aba'ai éi tuma'a bala ara mating. Sa apai mating mi wu bang, “Nami nu sang so dil sata ee, anggur mi muding. Wói he ei wui wóhó walowi. Méd ei anggur o si adana éi brak ar leng. Wói he ei bu'ung éi leng lawén nu atén. No'ang wé ei naim ene mi kreseng, sang o piri-o pa'a dlam éi méd ene. Aang wé, ei pli'i lete saha beng laang.a 2 Sang anggur hi'i o taping ta, dil o aaning du, mangsi nu ahowo nami dil wu kreseng nuny du o lap sang, éi ene aning du wu bang. 3 Bó, sang dil du mi he, nami dil wu kreseng nuny du tóhó apuny, aang wé sununy bihi. Óhó wé sununy ahowo satang óhó puny saboro.
4 No'ang wé, dil o aaning wói so mangsi piir nu ahowo. Bó nami dil wu kreseng nuny du, tóhó o long mi bihi sang o long baméd mipipiri. Aang wé, nami ano'o mala, méd alolo ee sa sang. 5 No'ang wé, dil o aaning du wói so mangsi beng ahowo sang. Bó nami amini. Masi nami ano'o tro'ony di, dil o aaning du so mangsi ahowo sono'o dang. Bó nami dil wu kreseng nuny du, den bihi méd den amini. 6 Wéd do naim piir nu ahai dei ara. Dil o aaning éi ei loti piir nu ahai, ei sona wu karang osaha. Wéde'e se'ebulu beng ar dang aang wé, ei so ei wé tahowo sang. Ei tanut wu bang, ‘Ee na no ei wé tahowo he, uil sununy sóm snang puny méd, didi sununy ei ma'éhé.’
7 Wé, ei so ei tahowo doop laang. Bó taping nami dil mi kreseng dunu ei du ho'o, sununy sara mating wu bang, ‘Baa! Yi baarpi duun wé! Ei tuma'a so ei abulu wé ahowo ho'ang! Ei tuma'a du mini, ei óny doro wé o bisi-kwasa towong méd wu séi ano'o. Ma pi ei óny do amini, du'uny ee pi o na leleng air nu wu téi ano'o.’ 8 We, sununy so baarpi wa apuny aang wé, nami amini. Ee o bo'o du nami méd dil amoto mi wewe. Apai mating du, sang du mi meng.”
9 Aang wé, Yésus mati bala nuny du atana wu bang, “Yiéi tanut ata'ai he, pa naab wé dil o aaning pnene méd nami kreseng du o hadana? Nei ata'ai he, o wunanta du, ei ho'ang wé, nami kreseng nuny du baarpi amini atépung. Aang wé, ei anggur dil méd nami beng ene wu kreseng.
10 Pi baarpi Lahatala Am Pa'a Madulung ta'an aang wu bang,
‘Wui nu du, tukung hining awóhó wew aang.
Bó wéd do, aring wui du sano'o wui piling o wui.
11 Lahatala so sona wu tara'a ee, méd amihing.
Duru pi edunu he, teng mi no'o osaha!”’b
12 Mati bala nuny tanut mi muj aang wu bang, Yésus sununy ei ara hama wu alolo mi apai mating. Sununy du mong só wéde'e nami anggur dil mi kreseng du'uny. Aang wé, sununy tóhó o se lap ee, apuny. Bó sununy naim towong ba Yésus esaha aring du élbróic. Wé, nami Yésus méd atany aang wé, sang atépung.
Long wali tana éi alolo nami puny Yésus o ahala lap
(Matius 22:15-22; Lukas 20:20-26)
13 No'o he, Yahudi hining o mati bala, Parisi piir dé-dén ahowo, méd partei Herodes o nami ara ho'o Yésus atana, O ahala lap. 14 Nami ho'ang wé, Yésus atana wu bang, “Niming tunggur! Ni baarpi ahól Aaring du Oom abulu, wóiméd ladiming-laboro ahól dang. Aa nami óm ahól. Niming Aaring di Lahatala éi ining wu mating leel-lele, o seel du Aa nami apung alé'é dang du ei. Du'uny he, ni na nu wu Aatana wé. Pi agama Yahudi éi hukung-prente ata'ai he, pi uil long wali tana wa perente Roma o aawén mati ene wé, du no'oc me nani?”
15 Bó, Yésus ahól nami o ahala lap so, du'uny ee Sa perente Roma ara salahany. Wé Yésus aabi'ing mating wu bang, “Naab éi wé, yi ta'any dopo'ony du, puny ma No ahala lap. Yi dei seng hiir nu ara ma Nene!”
16 Aang wé, nami seng hiri nu ara wa Ene. Yésus seng du méd aang wé edunu. Wé, Sa sununy atana wu bang, “Rupu óny do, aanu apung wa'a só? Méd aanu aning só?”
Aang wé, sununy wu aboro wu bang, “Dopo perente Roma o aawén mati so!”
17 Aang wé, Yésus wu bang, “Du'uny he, na ba perente éi hak he, méd perente ene. Na ba Lahatala éi hak he, méd Lahatala ene.”
Ma'éhé Yésus wu aboro du'uny du, sununy baarpi wu sahóir-wu sabobo, Sa naab wé wu aboro du, abulu du. Duru wé sununy O ahala ahól dang.
Nami sorga mi saring méd, méd nami mini wói so weceng, éi alolo wu ta'any
(Matius 22:23-33; Lukas 20:27-40)
18 Aang wé, partei nu o nami piir dén-dén wói ho'o Yésus o ahala lap. Sununy du partei Saduki éi naim ba, nami awu wu bang nami mini wói so weceng dang.d 19 Sununy Yésus ar mating wu bang, “Niming Tunggur! Musa hulu méd ten aang, hada o aasala ara hama éi du, wu bang: ei loti nu mini bó, o ei dén ara dei, he ei loti du o di'i uil so ei matu o obo alowi du méd, du'uny ee tawany tahél o ei matu min aang du, éi tohomowo.e 20 Actno'o Musa tawu-tatang ta'ana du'uny. Bó ni Aatana wuma du do'ony. Nami loti hining piir wucto sawa ta tóhó du. O matu só turu obo méd bó, ei den ara dei he, ei mini. 21 Aang wé, o di'i wói obo alowi du méd. Lu'ung dang he, ei du mini, di sa ei den ara dei. O di'i o mitowo mi di, obo alowi du méd, ei ar dei he sa mini. 22 Du'uny tohomowo sang o di'i muju di mini. Aang wé, obo alowi du didi mini.
23 Wéd do ni Aatana du do'ony: Ei obo óny do, loti piir wucto méd aang! Bó sang pli'i-mati sóhóny-nani éi taping mi aang wé Lahatala nami mini nuny du wói ano'o weceng, sonang wucto du aanu so ei obo du o loti?”
24 Aang wé, Yésus wu aboro wu bang, “Yi ta'any do'ony du, Na ahól yi Lahatala Am Pa'a Madulung o hiri pahang abulu dei. Wói he yi Lahatala o kuwasa ahól dang. Wé yiring óny do actno-no'o ahala!
25 Aalepeng, ee! Do'ony! Tóny sorga mi du, nami saring méd ar dang. Naim towong ba Lahatala ano'o weceng du, den wói saring méd dang. Lahatala e'atang tóny sorga mi di saring méd dang. 26 Aang wé, nami mini du, wói so weceng me nani, Na wu yiara mating do'ony. Ti knewe ba awai walony bó wai dang, óny Musa o tut du yi wuma me nani? Tut du wu bang, Lahatala Musa ara mating wu bang, ‘Naring óny do oo bapa-bali nuny o Lahatala. Aring du Abraham, Isak, Yakop. Sununy baarpi Naring wu aada, wu se plihi muding sang wéd do mi.’f 27 Wé pi ahól wu bang, bapa-bali nuny du tuur mi saha o min aang. Bó Lahatala wu bang Sa dei sununy o Lahatala, duru ba pi ahól sununy wói so weceng. Wé masi nami min aang di, wói so weceng. Abulu, nami weceng wé Lahatala aning wu trany, nami min dang ee? Wé yi nami o mating ata'ai wu bang, nami mini wói so weceng dang, yi wu apuny he, yi ahala osaha me!”
Pi Lahatala esaha-wu karang méd namino'o esaha-wu karang
(Matius 22:34-40; Lukas 10:25-28)
28 Taping du mi, Yésus o mating pa'a ba wu partei Saduki o nami ara wu sara mating du, agama o tunggur nu di wói ta ma'éhé. Agama o tunggur du, tanut wu bang nami o ta'any du Yésus wu aboro abulu. Aang wé, sa Yésus atana wu bang, “Niming! Nóm aatana wuma: Pi hada o aasala éi hukung-éi prente méd agama éi prente du, towong bi'i. Prente baarpi ba, Musa mi ho'o du, taru só mi mati-lawén?”
29 Yésus wu aboro wu bang, “Prente o mi mati-mi lawén wa Lahatala éi ata'ai du, wu bang do'ony:
‘Yiring Israél hining o nami! Yi wu aalepeng no'o-no'o!
Lahataal du, actno'o pi Lahatala,
Sóu Éi hak piring prente!
Wói beng ara dang! Sóu solo Oo!
30 Wé, pi Ei wé esaha-wu karang so mi midi, na beng emota.
Duru éile wé, pi uil Saring wuma wói ahi'i dang,
pi Éi wé pahang,
méd pi kreseng wu mini, Éi ining wé ata'ai.’g
31 Wóiméd prente o mi aalu mi he, wu bang do'ony:
‘Aa uil naim beng esaha-wu karang, mong só wéde'e aa oo bo'o esaha-wu karang du'uny.’
Prente aalu óny dorou wé, so mi mati-lawén. Wói prente beng ara prente aalu óny do ara hama dang.”h
32 No'ang wé, agama o tunggur wói Yésus ara mating wu bang, “Actno'o! Naab wé Niming wu bang du abulu. Lahatala só Éi hak piring prente, wé Lahatala beng ara dang.i 33 Pi uil Esaha-wu karang so mi midi na leleng air nu emota, sang pi Saring du wuma wói wu ahi'i dang, Éi wé pahang méd pi kreseng wu mini, so baarpi puny Éi ining wé ata'ai. Wóiméd pi uil naim beng esaha-wu karang, mong só wéde'e pi, pi bo'o esaha-wu karang du'uny. Du baarpi so mi mati-lawén. Lahatala óm mi no'o osaha, ee pi binanta dang Lahatala ene, wa agama éi hukung-prente solo ata'ai dang.”j
34 Ei wu aboro dopo'ony du ma'éhé wé, Yésus tanut wu bang agama o tunggur doop pahang aang. Aang wé, Yésus wu bang, “Mong pite'e ahai ta he, aa Lahatala o nami aang.”
No'ang wé, naim beng Yésus ara sara mating wu brani dang, wéde'e sununy wuntu dang du éi.k
Kristus du, aawén Daut o tóhó-o pó'ó, bó Ei di aawén Daut o Tuwung
(Matius 22:41-46; Lukas 20:41-44)
35 No'o he, Yésus dei Lahatala o Aa'omi Bang Sele óm mi nami awu. O óm mi, Sa nami atana wu bang, “Yiéi tanut ata'ai he, tro'ony? Agama o tunggur nuny Kristus éi ara hama wu tut du, turu mi Lahatala wu tuub aang. Sununy éi ata'ai he, Sa aawén Daut solo o tóhó-o pó'ó. Bó du abulu dang. 36 O seel du, turu mi Lahatala o Roh Madulung Daut óm mi aang wé, huul wu bang,
‘Lahatala no tuwung ara mating aang, wu bang,
“Ma Natang tain le mi, leng mati-rei mi mihi.
Pa nami aara saha nuny du, Na ar leng sang, sununy ee óm war.”’l
37a Duru éi wé pi ahól aawén Daut di Kristus o lowi wu bang, ‘Tuwung’. O tamuju du, nami wu bang Kristus du, aawén Daut o tóhó-o pó'ó solo, doop an dei! O sele he, Kristus du aawén Daut o Tuwung, Sóu éi hak ei prente!”
Tuhan Yésus Ei wu bang, yi bengwala wa agama o tunggur o ladiming-loboro ara hama
(Matius 23:1-36; Lukas 20:45-47)
37b Taping Yésus mating wéde'e du'uny du, naim towong óm am pa'a esaha wu aalepeng wuma. 38 Sa wói wu sununy ara mating wu bang, “Yi uil bengwala wa agama o tunggur ara hama. Sununy kondo lóu sang wa'ai ta baling he wé puny, sununy séi lami sang naim towong ahól du'uny eesa, nami wu bang, ‘Bah! Sununy du, naim mati so óó!’ 39 Sununy sang aa'omi bang óm lomidi méd sununy diwing-tang ata'ai, sununy leng o mi no'o wé lap, du'uny wé naim towong sununy du, ahól. 40 Bó, bengwala óó! Sununy nami obo alowi adiming-aboro, no'ang wé, o bang wu kaluwi tatoto méd wu séi ano'o. Bó naim towong apung madang mi he, sununy so saha wu tawuning. Tóhó aa'omi didi lu'ung saha. Sununy éi óm du, du'uny ee nami ahól sununy óm madulung. Bó, Lahatala pa hukung torowi empiri méd sununy o hadana.”
Ei obo alowi lahala, seng méd peti'i derma mi du, so mi towong
(Lukas 21:1-4)
41 No'o he, Yésus Lahatala o Aa'omi Bang Sele óm lowa peti'i derma ara hama mi mihi. Sa nami nuny so seng méd peti'i derma o óm mi du, dunu ahól. Nami kawasa nuny di so seng towong-towong méd peti'i derma mi di Sa dunu ahól. 42 Aang wé, ei obo alowi lahala di wói ho'o aa'omi. Ei seng hiri sen aalu méd peti'i du óm mi. Seng du o wali so mi ka'ai.
43 Aang wé, Yésus so nami ata'ai-alolo eng paru ma wu bang, “Yi baarpi ei obo alowi lahala dopo edunu no'o-no'o. Ei seng hiri sen aalu ahai méd peti'i derma óm mi bó, ei na méd Lahatala ene du naim beng éi emota. 44 Naim beng dei seng o amang wé méd Lahatala ene. Bó ei obo alowi óny do, ei so seng du baarpi méd Lahatala en aang.”