Agama geparkar pres lweng ming Stepanus genal galemolong bisar
7
Lai a agama Yaudi gekpal mi bal mi lmukul gai Stepanus gmakasebi lomu, “Wong adi kla gko du ba, taipa anta nanu?” 2-3 Stepanus gai letaing lomu, “Nepa deing pang sa nong-tsur deing ynaing lai! Yeta nalewosi teng bo. Nakar mona tetaum Abraham saku ba, gemna ebur ming de pinda gmai naung. Pam po Latal kuas bal galeng ba gai giis medi legnusar kana. Latal prente wagnir lomu, ‘Emna-espir gtaing geti si atati lailol, pang sa ele-aramang aso gtaing gko du. Kana atati lailol pang si awai mna-spir no Neta medi leanusar gei!’ Pan te ka gai Mesopotamia atoku, Kasdim geaning gemna-gespir mi gtati lailol gwai, pang si Haran bendar mi gko geweng.a 4 Pan te glailol gai mna-spir ba gtaing geti, na lailol gwai Haran bendar ming gko.
Gepa gaisir gapang wona, Latal Saku gadi medi gmai Kanaan ming gko, a gaida atouk obo saku-saku pang sa nong-tsur deing ino mi tko a gadi.b 5 Gaida kida mina, gai mna-spir oming ba, Latal Saku gai atoku kapal no kidi no aso, medi Abraham saku wagnir wong geweng gedi mi lelmukul naung. Pam po Latal Saku teatu lmang kana lomu, atouk oba Gai medi wagnir gei, pang si wong gesir-gemai deing geweng gedi mi lelmukul. Pam ba lau gaida de ol no sir naung.c
6 Pam po Latal Saku gai gna bisar lomu, ‘Esir-emai ba deina gwai anin aumang gemna-gespir mi baniak gedi gko gei. Pan te gai aning ba deing gai earang-tdoku, galediding-mra wong gemlai-kbol gedi, gwete ulel aska arasoku. 7 Pam po ulel aska arasoku lai sa, Neta gai salyat er no geaning aba, gwe yadi medi wong gemlai-kbol gedi du ba, Neta ukung-sbantar wagnir du gei. Pang lai sa esir-emai geta gai mna-spir ba gtaing geti, pang si glailol gmai lweng oming sambai Nekang leai bal-bal.’d
8 Pang loum lai wong pana, Geteatu ba Gai sunat wong pas biki, gaida wong tanda gedi lomu, Abraham pang sa gesir-gemai deing gemarang wong Latal Saku geaning gedi kana. Pana geol Isak ipte sir wditeng weting tu wong pana, Abraham gai gadi sunat. Pang lai sa Isak gbak geol Yakop gadi sunat. Pang na Yakop gbak geol lmi gning adayoku gresing youka, no kidi-kidi geulel wditeng weting tu wong pana, gadi sunat du. Gai deina oba gnaing lai, gaida Yaudi geaning taida tetaum-tenakar.e
9 Pana mi no gewena, tetaum-tenakar deing gemira mditi medi gekaku Yusup gdekeng, gwete gadi wai medi Masir atoku mona ming wong mlai-kbol gedi. Pam po Latal Saku gai gtaing gnasu naung.f 10 A gaida le gesus ba deina gemira ming Latal Saku gai galelakar gtaing lai. Latal Sauka so gai geluaser lak dlang, pang si nanal bal getleteng kang, gwete Masir geleri galesayang, pang na geakal wong Masir atoku gmita geguburnur gedi. Pang sa gaida so leri gesob mira ming kuas wuing.g
11 Pang lai a, Masir atoku pang sa Kanaan atoku msing gea-gepa borong gmantaing. Msing boli ba, glaitaing borong, gwete aningkang tromi-tromi sus-pneki borong. Pan te gaida kida mina, tetaum-tenakar aso msing-ser taiteng naung.h 12 Pam po Yakob saku loworo getemee lomu, Masir atoku mona msing-ser ming. Pang lai a gai geol deina, a gaida tetaum-tenakar deina gsoi lailol gwai Masir atoku ming, pang si mona ming msing-ser ali.
13 Ali lai wong pana, gwari du. Gemsing-geser wari lai wona, Yakob saku wari gsoi gwai du pang si Masir atoku ming msing-sere ali. Gai gwai aute Yusup genal gai gedlang ba lomu, gaid oba, gekaku gaisir gdeing Yusup, a gaida gadi. Pang lai a, gai genang-gekaku deing medi Masir geleri legnusar.i 14 Pang na Yusup gai galeai du pang si gepa medi genang-gekaku deing gnaing lai gmai Masir atoku ming gko. Gai gmai ba deing gnaing lai gning adayoku mi weting yoku gresing weting (75).j
15 Pan te Yakop Masir atoku gwai, gwete Yakop pang sa tetaum-tenakar deing, gnaing lai mona ming gapang lai.k 16 Pam po mi pdot-pdota, tetaum-tenakar geseri ba deing, wong gwari gmai Sikem mna Kanaan atoku ming. Pan te gai seri ba deing medi taid areing gelweng eteing tetaum Abraham gai Hemor gesir-gemai deing galeali lai ba aming areing.”l
Musa saku gebisar aning lewosi naung ba gaida Stepanus gai wong gmakad du
17 Stepanus gai gebisar pong letulai loum, “Aba gnaing lai pang glol gpai, a trona Latal Saku gai teatu lmang lomu, Gai lwen aming Geta atoku medi Abraham saku wagnir, wong geweng gedi mi gko mi lelmukul gei. Gwete Latal Saku geteatu gpai barang legdap-gdap wong pana, tearamang Yaudi geaningkang deing Masir atoku mona ming ba mi letab bal borong. 18 Gaida kida mina, leri tpa no Masir ming prente lewuing. Pam po Yusup ba, getegdir naung.m 19 Gai leri ba tearamang geaning ba lemra legko-gko. Gaida earang-tdoku borong medi tetaum-tenakar deing gdekeng. Pang sa gai earang-tdoku wong prente pang si geol puler deina gnaing medi ptika, pang si gete gapang du.n
20 Gaida kida mina, Musa saku gea gai gadi ba sira. Pang sa gadi ba gegposin ei! Gea-gepa genuku leri geprente ba glol naung. Pan te gai ol poko ba gesob ming gwuing bali gko, gwete uraka tu letaing.o 21 Gai ol poko sob ming gwuing boli kang wong pana, gai medi ptiki du. Pam po Masir leri geol mei no gai ol poko ba mi taiteng, pan te gai medi gekapang mi gtaing, pang na gsus-gmali iwe geol sa gning.p 22 Panawe Masir geaning deing gepintar-gemdang wong Musa legtenar, gwete gaida so pintar-mdang aning legleki. Pang sa gadi ba, loum kang dra-mdang pang sa sirbis gpai getekang borong.
23 Pana geulel gwete adayoku mi arasoku wona, Musa gwai geaning Israel deing marang tdir teng geweng. 24 Gwai twakale wona, gai gdir sa Masir geaning no geta Israel geaning no gpoing gko. Pana gwai geaning genuku aramang no kidi ba tulung, pang na gai Masir geaning ba gpai gapang. 25 A trona Musa gegwamal ba geaning Israel deing getemee-getegdir kana lomu, Latal Saku gai gsoi kana, pang si gadi ba deing sus-tkatang ming ba galelakar du. Pam po gai nal aba de getleteng naung du. 26 Gedlang sa, Musa wari gwai geaning Israel deing gdir. Pana gai gdir sa aning yoku no tbul gko. Pana gai legsuku genuku gpai tresi-tlol geweng pang na pong loum, ‘Aa! Yenuuk oba, idem-oiliki pan ta. Pam ba trong pai te yenuku pong takwai yko au?’
27 Pam po aning no genong gpoing gko ba, gai Musa gboko gwete pimpir ming, pang na lomu, ‘Melwe aekal wong ni kpal gedi! Pang sa melwe eakal wong ni parkar letik-bruki geweng? 28 Eawamal ba eta npai napang gewene, iwe mlenia eta Masir geaning gpai gapang ba pane, anta?’ 29 Pang getemee a, Musa lmang Masir ming gtati lailol. Pang na gwai Median geaning deing gemna-gespir ming gko. Gai aming mei leng, pan te ol lmi yoku taiteng.q
30 Ulel adayoku mi arasoku lai wona, Musa gwai atoku aruku no bobung legdap aning gdeing gpai loum Sinai. Bong er mrung poko no lwen aming ada lelus gko ba, Latal Saku gemlai sorga ming gsir gemira ming, pang si Musa mi taiteng. Gai bong er ba lelus, pam po wru sede naung. 31 Pang gdir wona, Musa mi gweng-gweng. Pana gai gwai bong er ba legdap, pang si gai gdir nalte aming. Pam po mi legseser sa, gai lewosi sa Latal Saku ada lus gemira ming bisar lomu, 32 ‘Naid oba, etaum-enakar deing Gelatal Saku; gaida Abraham saku, Isak saku, medi Yakob saku Gelatal Saku.’ Pang mee wona, gaumeng gadi bibir gapang gpai, pang sa gai bong er lelus gko ba gemula geakal gdir gaumeng.
33 Pang lai a, Latal Saku wari bisar lomu, ‘Aa, Musa ee! Atoku inali ba mi ataita bo. Ewak arakan atati ba gtaing geti! 34 Pong awamal sning lomu, Neaning Israel deing Masir ming ba leneepeng kana. Naung na! Naida de galenwamal du. Gesus-gepneki ba Netemee-Negdira. Wai-mreki gai tulung du geweng ba, Netemee kana. Pan te ino Nsir pang si Nwai galelakar du geweng! Amai oming teng bo! Neta asoi awari awai Masir mona ming geweng.’r
35 Pang sa si na Latal Saku ada lus gemira ming giis legnusar ba, gwe Musa prente pang si gwari Masir gwai. Latal gadi ba gditang pang si Israel geaning deing gesus-gepneki galelakar. Musa oba, gaida eteing gai gemakasebi lomu, ‘Melwe eakal wong nikpal gedi?’ Pam po ino Latal genal geakal!s 36 Pan te ka, Musa gwari Masir gwai. Aming gai tanda eang-sumar mi glaitaing bal borong gpai. Pang na gai Israel geaning deing Masir ming te ireng twakale gwai. Geta gadi ba deina ireng lailol medi Tma Iki blebel, lmang lweng kumul mi lailol wete ulel adayoku mi arasoku.t
37 Musa genal Israel geaning deing geri lomu, ‘Latal Saku gai aning no yetiting twaka ming geakal gei, pang si wong Geloum-iko tulai geaning gedi, iwe Gai neakal oba pona.’u 38 Musa pang sa teaning Israel geaning deing gemarang lweng kumul ming. Gadi ba, gwe wong tetaum-tenakar deing pang sa Latal Saku gemlai sorga ming gsir deing, geyambat gedi. Latal Saku Geloum-iko gemlai sorga ming ba wong gsir sa, gaida gwe tnirkang geyel geloor ba tulai medi tetaum-tenakar deina legnusar. Gai Loum-iko ba deina, Latal Saku gai Sinai atoku bobung tona ming gtaing gsir.v
39 Gete panau po, tetaum-tenakar deing Musa geloum ba lewosi gadi kali du. Pan te gai gbok, pang si borong gwari Masir gwai geweng du. 40 Pang na gwai Harun glaing lomu, ‘Ekaku Musa Masir atoku mona ming niaid ireng nimai twaka leng kana. Pam po ino gaida trouming wong niti gdir naung kana. Pan te nita aleai pang si eta kudari deos no gpai waninir, pang si genal borong gwe niadi wong lailol.’w 41 Pan te gai deina kudari deos no gpai, gegpai-gpai ba iwe sapi geol gning. Gai binanta gmeing areki du na, medi gai kudari deos ba legpukur. Pang na sarang-krai gpai du, a trona gai nal no gteng wong gpai ba, gdir gemira mli du.x 42 Pang gdir wona, Latal Saku gai gmus wong wagwari du. Pan te ka, gai deina wari nal ayakeng ming ba iwe wdi, uraka, pang sa apikal ba deina we legpukur. Pam po Latal Saku glol gtaing du. Aba, Latal Saku geloum-iko tulai geaning deing nakar lomu bloing geti ba, letresi borong lomu,
‘Aa! Israel geaning deing yaida!
Ulel adayoku mi arasoku gemira ming gai lweng kumul aming, lailol blebel yko,
pang na yeta binanta gmeing areki wong Napa woi anta,
yeta mel legpukur?
43 Yeta Nalelbur naung!
Wdi teng barang yaida borong yekudari deos ba gaida legpukur yko.
Seteng Molok legpukur gesob ba, mi ywari-ywari yetlesuku.
Yadi ba la so apikal no geseteng, gdeing Repan legpukur yetlesuku.
Pan te nalte yeteng wong gpai ba, gaida kiid au legpukur yko!
A gaida le Neta kuli yadi medi ptiki lowoto taing, ywai Babel gbar totong mona ming gei.’”y
Put Sob Geer ba, gaida Stepanus gai lebisar
44 Stepanus gebisar letulai lomu, “Latal Saku gai sambai gelweng gnir no ba medi Musa saku legenusar. Pan te Musa naing gai Sambai Gepalmodz no wuing gtati, gaida binanta gekulut pang sa sebeng te wong gpai, iwe gai gnir no legnusar ba glol gpai. Pan te Israel geaning deing gdai gmai lwen aming, put mdek Latal Saku gapa woi. Lweng no ming te soko gwai lwen aumang ming sa, gai Sambai Gepalmod ba lekat pang na pas-tli du, pang na wder lweng tpa gwai. Lwen aming gai Palmod ba wari wuing gtati.a
45 Mi pdoto-pdoto wona, Yosua naing aramang-salyat geaning aumang deing Kanaan atoku ming gemarang tleng-tpesi du sa, Latal Saku gai anin aba deina gter gmur du. Pang na gai mna-spir ba Gai bkar medi tetaum-tenakar deing wagnir du. Gai mna-spir ba prauma medi wona, gai deina so Latal Saku Gepalmod Sambai ba wong gwai aming. Gai Palmod ba aming gtati, gwete leri Daud prente lewuing letaing.b 46 Leri Daud oba, sambai Latal Saku leai iwe tetaum Yakob naing put mdek Gapa woi ba pana. Pana Daud gai gpai Latal Saku gemira mli, pan te Latal Saku berkat medi wagnir. Pang lai a, gai Latal Saku leai, pang si Put Sob Geer tpa ba, gwe wuing gtati.c 47 Pam po Daud geol Soleman gwe Yaudi Geput Sob Geer wuing gtati.d
48 Pam po tetleteng lomu, Latal Saku Miayang-milmukul Borna gaida mansi gwe sob gpai ba mi gko boli, a trona nakar Latal Saku geloum-iko tulai aning no gai bloing lmang kana lomu,
49 ‘Ayakeng ba, Nekander lenmiti prente.
Pang sa dunya oba, Newaka arakang lweng.
Masi trona so yeta sob kang no gpai ami Nko boli!
50 A trona ayakeng pang sa dunya gemira ming ba gnaing lai, Nwe lepruing leng!’”e
Stepanus gai gekpal deing gpai gai tbel lomu, gai deina Latal Saku Geaning Inali ba gdir leng naung du
51 Lai a Stepanus gai gebisar letulai, pang sa gbakar du lomu, “Mansi gelkomang kasal oba deing! Yaida iwe aning Latal Saku gdir leng naung ba deina pana, pang sa Galewosi yamalosi. Yadi ba Latal Saku mi gputu bika, iwe yetaum-yenakar ba deing gmus wong Gwari gko ba pana! Ino de yeta wari Latal Saku Geroh Inali ba mi gput gewen ee?f 52 Yetaum-yenakar deina so, Latal Saku geloum-iko tulai geaning deing gpai sus kidi. Gai deina loum-iko tulai geaning deing, gnaing gpai gapang lai du. Latal Saku geloum-iko tulai geaning tme tna tutuk lomu, Latal Saku Geaning Inali ba tsoi gsir gei. Gai loum-iko tulai geaning ba la so, yetaum-yenakar deing gai gpai gapang du. Pang sa Aning Inali gsir wona, yeta anin aumang gsoi gpai Gapang. 53 Pang sa Latal Saku gemlai deing sorga mina so, adat geukung-geprente ba deing gnaing lai medi watnir kana, pam po leywelak naung.”
Gai deina Stepanus wokor gpai gapang
54 Aning parkar pres lweng mi gmiti deina Stepanus geloum getemee wona, lmang getleteng du lomu, gai bisar gko ba gpai gai tbel du. Pana gai deina gemira mditi pang sa gwesi tadi pasi du.
55 Pam po Stepanus Latal Saku Geroh Inali gadi ming ba, gmeing geakal ayakeng gdir. Tona mina, Latal Saku gebal-gelmukul gebiki-gebraing gnaing lai getegdir, pang sa Tuhan Yesus ba Latal Saku gteng kang tdir leng gelweng mi kang borna mi gtati. 56 Pana Stepanus pong lomu, “Nepa deing pona. Neta gdir sa ayakeng laka, pang sa Mansi Ismalai Borong ba, Latal Saku gteng kang tdir leng gelweng mi kang borna mi gtati.”
57 Pang mee wona, parkar pres aning ba deina gweri leter du. Pang na wai-mreki Stepanus gsoi gbir leter. Pang na gnaing lai tdeng kengel gwai gpoing letmekeng geweng. 58 Lai a gai deina Stepanus mapak mi gmekeng wong gwai bendar gmus ming. Lmang saksi ba deing, gai gebadu twaka glol ba sur, pang na medi lmi seper no getewuing. Gdeina Saulus, pang sa gadi ba wong tadi mita geer gedi. Pang lai a, gwai na Stepanus wor wong wokor letbaing du.